Skuteczność wygaśnięcia umowy o pracę

Odpowiedź:

Powołany w pytaniu przepis prawa stanowi, że nauczyciele zatrudnieni w dniu wejścia w życie ustawy na podstawie umowy o pracę w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć, którzy nie posiadają wymaganych kwalifikacji, z tym dniem uzyskują stopień nauczyciela stażysty i stają się nauczycielami zatrudnionymi na podstawie umowy o pracę. Stosunki pracy z tymi nauczycielami wygasają z dniem 31 sierpnia 2006 r., o ile wcześniej nauczyciele ci nie uzupełnią kwalifikacji i nie uzyskają stopnia nauczyciela kontraktowego lub nie zostanie z nimi rozwiązany stosunek pracy w odrębnym trybie. Zestawiając tę normę z treścią pytania należy uznać, że z dniem 31 sierpnia 2006 r. nastąpiło wygaśnięcie stosunku pracy nauczycielki nie posiadającej wymaganych kwalifikacji, która była w owym czasie w ciąży.

Art. 5 kodeksu pracy przewiduje, iż jeżeli stosunek pracy określonej kategorii pracowników regulują przepisy szczególne (a tak jest w przypadku zawodu nauczyciela), przepisy kodeksu stosuje się w zakresie nie uregulowanym tymi przepisami. Istotnie, art. 177 par. 3 kodeksu pracy przewiduje, że umowa o pracę zawarta na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy albo na okres próbny przekraczający jeden miesiąc, która uległaby rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży, ulega przedłużeniu do dnia porodu. Aktualnym pozostaje jednak pytanie, czy przepis ten odnosi się również do sytuacji, w której stosunek pracy wygasł. O ile przepisy prawa nie dają jednoznacznego rozwiązania tego problemu, o tyle próbę odpowiedzi przynosi mająca analogiczne zastosowanie do kategorii zawodowej nauczycieli uchwała Sądu Najwyższego z dnia 26 czerwca 1991 r. sygn. akt I PZP 23/91, w której SN stwierdził, iż wygaśnięcie stosunku pracy na podstawie art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 21, poz. 124) wyłącza zastosowanie art. 177 § 3 kodeksu pracy. Skoro zatem uprzednie wygaśnięcie stosunku pracy pracowników samorządowych wyłącza zastosowanie w stosunku do nich art. 177 par. 3 kp, identyczną regułę zastosować wypada do nauczycieli w przypadku wygaśnięcia stosunku pracy w myśl odpowiednich postanowień przepisów branżowych dotyczących tej kategorii zawodowej. Wygaśnięcie umowy o pracę potraktować zatem należy jako skuteczne.