Wymagania co do treści regulaminu pracy

Pytanie: Obecnie chcę wprowadzić nowy, aktualny regulamin pracy i stąd kilka pytań. Czy muszę w regulaminie ująć, co może robić, a czego nie może pracownica w ciąży lub młodociany? Podobnie sprawa urlopów i ustawowych zwolnień itp. Mam wrażenie, że jest to przepisywanie kodeksu pracy. Czy powinienem umieścić klauzulę, że niniejszy regulamin zastępuje poprzedni?

Odpowiedź:

Regulamin pracy w zakładzie pracy ustala organizację i porządek w procesie pracy oraz związane z tym prawa i obowiązki pracodawcy i pracowników. Rola regulaminu pracy sprowadza się do uszczegóławiania postanowień kodeksu pracy w kierunku ich dostosowywania do funkcjonowania konkretnego zakładu pracy. Oczywiście pracodawca czuwa nad treścią regulaminu i ma na jego ostateczny kształt największy wpływ, jednak treść ta nie może być formułowana całkiem dowolnie. Wynika to bowiem z faktu, iż regulamin pracy jest aktem normatywnym, a zatem aktem prawa; dlatego ustawodawca zastrzega sobie prawo do wskazania tych postanowień, które w regulaminie znaleźć się powinny. Należy zatem w szczególności ustalić: 1. organizację pracy, warunki przebywania na terenie zakładu pracy w czasie pracy i po jej zakończeniu, wyposażenie pracowników w narzędzia i materiały, a także w odzież i obuwie robocze oraz w środki ochrony indywidualnej i higieny osobistej, 2. systemy i rozkłady czasu pracy oraz przyjęte okresy rozliczeniowe czasu pracy, 3. porę nocną, 4. termin, miejsce, czas i częstotliwość wypłaty wynagrodzenia, 5. wykazy prac wzbronionych pracownikom młodocianym oraz kobietom, 6. rodzaje prac i wykaz stanowisk pracy dozwolonych pracownikom młodocianym w celu odbywania przygotowania zawodowego, 7. wykaz lekkich prac dozwolonych pracownikom młodocianym zatrudnionym w innym celu niż przygotowanie zawodowe,  8. obowiązki dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ochrony przeciwpożarowej, w tym także sposób informowania pracowników o ryzyku zawodowym, które wiąże się z wykonywaną pracą, 9.przyjęty u danego pracodawcy sposób potwierdzania przez pracowników przybycia i obecności w pracy oraz usprawiedliwiania nieobecności w pracy. Wymienione powyżej elementy powinien zawierać każdy regulamin pracy, co nie oznacza, iż nie może zawierać także innych. Wręcz przeciwnie, może zawierać także inne postanowienia, ale pod warunkiem, że nie będą one mniej korzystne dla pracownika niż uregulowania wynikające z przepisów kodeksu pracy. Oznacza to, iż z treści regulaminu pracy wynikać mogą jedynie bądź uregulowania zbieżne z kodeksowymi, bądź od nich korzystniejsze dla pracownika. Jeśli więc pracodawca nie ma zamiaru zawrzeć w regulaminie żadnych postanowień, które byłyby korzystniejsze dla pracowników, przynajmniej część postanowień będzie musiała pokrywać się z przepisami kodeksu. Z faktu, iż regulamin pracy jest aktem normatywnym, wynika ten wniosek, iż do regulaminu stosuje się wszelkie reguły dotyczące m.in. zasad obowiązywania aktów prawnych, w tym regułę, które powiada, że akt stworzony później uchyla akt obowiązujący wcześniej, jeśli akty te pozostają w sprzeczności. Jednak dla uniknięcia nieporozumień najczęściej umieszcza się klauzulę następującej treści: “traci moc ...” lub “uchyla się ...”.