Granice tajemnicy lekarskiej

Pytanie: Czy lekarz, któremu pacjent przyznaje się, że zażywa narkotyki powinien zachować tę wiadomość i objąć tajemnicą lekarską, czy w obawie, że taki człowiek może w pracy popełnić jakieś groźne w skutkach błędy, powinien o tym fakcie kogoś powiadomić i kogo?

Odpowiedź:

Zgodnie z ustawą o zawodach lekarza i lekarza dentysty (artykuł 40) lekarz ma obowiązek zachowania w tajemnicy informacji związanych z pacjentem, a uzyskanych w związku z wykonywaniem zawodu. Tak brzmi ogólna zasada, na podstawie której należy stwierdzić, iż nie tylko, że lekarz nie ma obowiązku, ale i nie ma prawa do wyjawiania tego typu informacji. Ustęp 2 tego artykułu stanowi, iż zasady tej nie stosuje się, gdy: - tak stanowią ustawy (możliwość taką przewiduje art. 180 kodeksu postępowania karnego, zgodnie z którym osoby obowiązane do zachowania tajemnicy służbowej lub tajemnicy związanej z wykonywaniem zawodu lub funkcji mogą odmówić zeznań co do okoliczności, na które rozciąga się ten obowiązek, chyba że sąd lub prokurator zwolni te osoby od obowiązku zachowania tajemnicy), - badanie lekarskie zostało przeprowadzone na żądanie uprawnionych, na podstawie odrębnych ustaw, organów i instytucji; wówczas lekarz jest obowiązany poinformować o stanie zdrowia pacjenta wyłącznie te organy i instytucje, - zachowanie tajemnicy może stanowić niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia pacjenta lub innych osób, - pacjent lub jego przedstawiciel ustawowy wyraża zgodę na ujawnienie tajemnicy, po uprzednim poinformowaniu o niekorzystnych dla pacjenta skutkach jej ujawnienia, - zachodzi potrzeba przekazania niezbędnych informacji o pacjencie związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych innemu lekarzowi lub uprawnionym osobom uczestniczącym w udzielaniu tych świadczeń, - jest to niezbędne do praktycznej nauki zawodów medycznych, - jest to niezbędne dla celów naukowych. W takich sytuacjach ujawnienie tajemnicy może nastąpić wyłącznie w niezbędnym zakresie. Czy zatem mamy w tym przypadku do czynienia z sytuacją, w której zachowanie tajemnicy może stanowić niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia pacjenta lub innych osób należy oceniać z uwzględnieniem tej konkretnej sytuacji. De facto decyzję o złamaniu tajemnicy i przekazaniu informacji podejmuje sam lekarz. Nie znamy dokładnie warunków pracy, stanowiska zajmowanego przez wspomnianego pracownika, ani zakresu jego obowiązków, aby stwierdzić z całą pewnością czy w tym konkretnym przypadku lekarz miał obowiązek zachowania tajemnicy, czy też mógł i powinien od tej zasady odstąpić.