Pytanie: Od 9 miesięcy pracuję w małej firmie, zatrudniającej 14 pracowników. Od jakiegoś czasu zastępca kierownika zakładu potrąca mi z pensji 15 zł. za każde spóźnienie w pracy. Zarabiam 800 zł. brutto. Czas pracy w zakładzie ustalony jest w godzinach 8 -16 od poniedziałku do piątku. 15 zł to prawie 40% mojego wynagrodzenia dziennego. Dodam tylko, że jestem do dyspozycji 24 h na dobę przez 7 dni w tygodniu, chociaż nie podpisywałem stosownych umów do świadczenia takich usług. Zdarza się mi pracować w niedzielę i w nocy dla potrzeb firmy, za co pobieram tylko dodatkowe wynagrodzenie - nie ma mowy o wolnym dniu. Chcę się dowiedzieć czy mam jakieś podstawy prawne do dyskusji na ten temat z kierownictwem firrmy. Moje zarobki miesięczne brutto przy około 96 godzinnym tygodniu pracy to zaledwie 1500 zł miesięcznie. Chciałbym się dowiedzieć czy pracodawca ma prawo tak postępować - czy istnieją akty prawne upoważniające go do takiego działania oraz jaką możliwość obrony posiada w takiej sytuacji pracownik - oczywiście oprócz zwolnienia się z pracy?
Odpowiedź:
Kodeks pracy przewiduje tzw. odpowiedzialność porządkową pracowników. Art. 108 tego aktu stanowi, iż za nieprzestrzeganie przez pracownika ustalonego porządku, regulaminu pracy, przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy oraz przepisów przeciwpożarowych pracodawca może stosować karę upomnienia, karę nagany. Natomiast za nieprzestrzeganie przez pracownika przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy lub przepisów przeciwpożarowych, opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia, stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości lub spożywanie alkoholu w czasie pracy - pracodawca może również stosować karę pieniężną. Taka kara pieniężna może zgodnie z przepisami kodeksu pracy zostać potrącona przez pracodwacę z wynagrodzenia za pracę i nie jest do tego konieczna zgodna pracownika. Kara może być zastosowana tylko po uprzednim wysłuchaniu pracownika. Regulamin pracy ustala organizację i porządek w procesie pracy oraz związane z tym prawa i obowiązki pracowników. Regulamin pracy nie może rozszerzyć odpowiedzialności porządkowej pracownika na czyny naruszające inne obowiązki niż przestrzeganie porządku pracy, przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy oraz przepisów przeciwpożarowych. Pracodawca może nakładać na pracowników tylko takie rodzaje kar porządkowych, jakie zostały wymienione w art. 108. Dopuszczalność stosowania kary upomnienia lub nagany została ukształtowana szerzej niż dopuszczalność stosowania kary pieniężnej. Dopuszczalność zastosowania kary pieniężnej została bowiem ograniczona tylko do naruszeń przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy oraz przepisów przeciwpożarowych i do ściśle określonych, poważnych naruszeń porządku pracy, polegających na opuszczeniu pracy bez usprawiedliwienia, stawieniu się do pracy w stanie nietrzeźwości lub spożywaniu alkoholu w czasie pracy. Pracodawca ma obowiązek zawiadomić pracownika na piśmie o zastosowanej karze, wskazując rodzaj naruszenia obowiązków pracowniczych i datę dopuszczenia się przez pracownika tego naruszenia oraz informując go o prawie zgłoszenia sprzeciwu i terminie jego wniesienia. Odpis zawiadomienia składa się do akt osobowych pracownika. Jeżeli natomiast zastosowanie kary nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa, pracownik może w ciągu 7 dni od dnia zawiadomienia go o ukaraniu wnieść sprzeciw. O uwzględnieniu lub odrzuceniu sprzeciwu decyduje pracodawca po rozpatrzeniu stanowiska reprezentującej pracownika zakładowej organizacji związkowej. Nieodrzucenie sprzeciwu w ciągu 14 dni od dnia jego wniesienia jest równoznaczne z uwzględnieniem sprzeciwu. Pracownik, który wniósł sprzeciw, może w ciągu 14 dni od dnia zawiadomienia o odrzuceniu tego sprzeciwu wystąpić do sądu pracy o uchylenie zastosowanej wobec niego kary. W razie uwzględnienia sprzeciwu wobec zastosowanej kary pieniężnej lub uchylenia tej kary przez sąd pracy, pracodawca jest obowiązany zwrócić pracownikowi równowartość kwoty tej kary.

Odpowiedzialność porządkowa pracowników (upomnienie, nagana)Do podstawowych obowiązków pracowniczych należy m.in. przestrzeganie regulaminu pracy i ustalonego w zakładzie pracy (...)
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy Dz.U. 1974 r. Nr 24, poz. 141, tekst jednolity: Dz. U. 1998 r. Nr 21, poz. 94, Dz.U. (...)
Jesteśmy prawnikami specjalizującymi się w różnych dziedzinach prawa. Nasz Zespół tworzą aktywni zawodowo profesjonaliści, posiadający wieloletnie doświadczenie w udzielaniu pomocy prawnej szerokiemu gronu Klientów.
Newsletter
ZUS przez internet. Zobacz, co załatwiszBędziesz mógł kontrolować pracodawcę, sprawdzić przyszłą emeryturę (...) »
Co może zrobić związek zawodowy w przypadku, kiedy już na etapie mediacji brak możliwości podpisania porozumienia kończącego (...)...
Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.