Odpowiedzialność pracownika za mienie powierzone

Pytanie: Czy pracownik przejmujący magazyn wraz ze zmianą stanowiska pracy musi podpisać umowę odpowiedzialności materialnej za powierzone mienie oraz weksel in blanco? Jakich konsekwencji może się spodziewać pracownik, który nie podpisze tych dokumentów? Jaki ma czas na ich podpisanie?

Odpowiedź:

Kodeks pracy nie przewiduje obowiązku podpisywania którejkolwiek z tych umów. Z przedstawionej sytuacji wynika, że zmianie uległa umowa o pracę. Zmiana stanowiska pracy wiąże się ze zmianą rodzaju wykonywanej pracy, a tym samym zmienia się treść stosunku pracy. Pracownik nie jest zmuszony do podpisywania takiej umowy zmieniającej warunki pracy. Jeżeli tego nie zrobi, obowiązują go dalej postanowienia poprzedniej umowy. Pracodawca może na przykład uzależnić zmianę stanowiska pracy od podpisania weksla in blanco oraz umowy o odpowiedzialności materialnej. Jeżeli pracownik tego nie zrobi, w dalszym ciągu chroniony będzie przepisami kodeksu pracy. Pracodawca powinien sam zdecydować jaki czas da pracownikowi na podpisanie tych dokumentów i jakie konsekwencje będzie miało ich niepodpisanie. Związany jest jednak w tej mierze przepisami prawa. Rozumiemy, iż w opisanym przypadku chodzi o odpowiedzialność za ewentualną szkodę powstałą w mieniu powierzonym (skoro mowa tu o magazynie). Pracownik odpowiada w pełnej wysokości szkody zarówno wtedy, gdy szkoda została wyrządzona z winy umyślnej, jak i wtedy, gdy została wyrządzona z winy nieumyślnej. Pełna wysokość szkody obejmuje rzeczywistą stratę i utracone korzyści. Przesłanką odpowiedzialności pracownika za szkodę w mieniu powierzonym jest wina (obowiązuje domniemanie prawne, że szkoda powstała z jego winy). Koniecznym warunkiem, aby mogła w ogóle powstać odpowiedzialność pracownika za szkodę w mieniu powierzonym, jest prawidłowe powierzenie mienia pracownikowi przez pracodawcę (w tym konkretnym przypadku zapewne "towaru" znajdującego się w magazynie). Ma ono miejsce, gdy pracownik wyraził zgodę na powierzenie mu mienia z obowiązkiem zwrotu lub do wyliczenia się. Mienie musi zostać wydane pracownikowi w taki sposób, aby mógł sprawdzić jego stan ilościowy i jakościowy, objąć je w posiadanie i sprawować nad nim pieczę. Zgoda pracownika na przyjęcie odpowiedzialności za mienie powierzone może wynikać bądź z faktu zawarcia umowy o pracę na stanowisku, z którym związana jest odpowiedzialność materialna za powierzone mienie, bądź z faktu przyjęcia określonego składnika mienia pracodawcy do używania i sprawowania nad nim pieczy.