Ważność umowy o pracę jedynego akcjonariusza spółki akcyjnej – opinia prawna

Opinia prawna

Problemy prawne:

1. ważność mowy o pracę
2. możliwość konwalidacji wadliwej umowy o pracę
3. problem pobranego wynagrodzenia
4. problem zaliczek na podatek dochodowy
5. problem składek na ubezpieczenie społeczne

Ad. 1. Po pierwsze z treści przedstawionego problemu wnioskować można, że nie zachowano właściwej formy przy dokonaniu tej czynności prawnej. Jak bowiem stanowi art. 303 § 2 KSH, w tym wypadku oświadczenie woli jedynego akcjonariusza składane spółce wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności. Spółkę powinna reprezentować rada nadzorcza lub pełnomocnik spółki (art. 379 KSH). KSH dopuszcza w takim wypadku również reprezentowanie spółki przez samego akcjonariusza, będącego jedynym członkiem zarządu, przy czym taka czynność prawna wymaga zachowania formy aktu notarialnego. Niezachowanie tej formy powoduje, że umowa o pracę jest nieważna z mocy prawa (art. 58 § 1 KC w zw. z art.2 KSH). Tak zawarta umowa o pracę może być także uznana za nieważną, gdyż zawarcie umowy o pracę przez jedynego akcjonariusza, będącego jednocześnie jedynym członkiem zarządu S.A., ze spółką akcyjną narusza istotę stosunku pracy, o którym mowa w art. 22 KP. Brak tu bowiem konstytutywnej przesłanki podporządkowania pracownika pracodawcy („wykonywanie pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem”). Kwestie te są jednak sporne (por. np. Wyrok SN z 11.04.1997, I PKN 89/97, OSNAPiUS 1998, nr 2, poz.35, uchwała SN z 8.03.1995, I PZP 7/95, OSNAPiUS 1995, z. 18, poz.227, która dotyczy spółki z o.o., lecz jest aktualna również w odniesieniu do S.A.).