Księgowa nie wystarczy - zapłata podatku wspólnika z rachunku bankowego spółki osobowej

Zdaniem sądu…

W uzasadnieniu do uchwały składu 7 sędziów NSA z 26 maja 2008r. I FPS 8/07 sąd stwierdza  iż: „tylko zapłata podatku przez podatnika prowadzi do realizacji zobowiązania podatkowego i tym samym do jego wygaśnięcia, (…) za termin dokonania zapłaty podatku uważa się w obrocie bezgotówkowym - dzień obciążenia rachunku bankowego podatnika lub rachunku podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej na podstawie polecenia przelewu. Nie ulega wątpliwości, że w tym przypadku ustawodawca precyzyjnie określił, że w obrocie bezgotówkowym zapłata podatku możliwa jest jedynie z rachunku bankowego podatnika. Nie jest zatem dopuszczalna, w obrocie bezgotówkowym, zapłata podatku przez osobę trzecią (z rachunku bankowego bądź prowadzonego przez SKOK należącego do osoby trzeciej)”.  Co istotne  zdaniem sądu zapłata podatku przez osobę trzecią lub z jej rachunku  nie tylko nie wygasi zobowiązania podatkowego ale również nie uprawni tej osoby do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty. NSA wyjaśnił też że powyższe wnioski odnoszą się do wszelkich form zapłaty podatku czyli także formy gotówkowej.

Zobowiązanie wygaśnie gdy płaci posłaniec

Wygaśnięciem zobowiązania podatkowego będzie skutkować natomiast wyłącznie zapłata przez osobę trzecią, która jest tzw. posłańcem czy też wyręczycielem tzn. dokonuje technicznej czynności zapłaty, lecz ze środków powierzonych mu przez podatnika np. pracownik podatnika w ramach powierzonych obowiązków udaje się do urzędu skarbowego i wpłaca w kasie środki od niego otrzymane. Tezę tę potwierdził także cytowany już powyżej rozszerzony skład Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 26 maja 2008. W uzasadnieniu uchwały Sąd ten wskazał, że: "W tych bowiem wypadkach (tj. w przypadku posłużenia się wyręczycielem lub posłańcem dla dokonania technicznej czynności zapłaty - infornext.pl) zapłaty w sensie prawnym dokonuje podatnik, nie zmienia tego faktyczne wyręczenie podatnika w przekazaniu jego środków do kasy organu podatkowego".

W zakresie zapłaty podatku dochodowego wspólnika spółki osobowej takie rozwiązane możliwe jest jednak tylko w przypadku spółek osobowych opartych na kodeksie spółek handlowych – spółek jawnych, partnerskich, komandytowych, komandytowo-akcyjnych, które posiadają prawa majątkowe odrębne od praw ich wspólników. W tych jednak przypadkach dla skutecznego wygaśnięcia zobowiązania podatkowego - jak przyjmuje orzecznictwo sądów administracyjnych konieczne jest przekazanie właściwemu organowi podatkowemu informacji, że wpłata podatku z rachunku firmowego ma jedynie charakter techniczny, zaś środki z których dokonywana jest płatność stanowią de facto własność konkretnego podatnika np. pochodzą z zysku spółki przypadającego podatnikowi stosownie do uchwał podjętych przez wspólników. Takie wnioski płyną np. z wyroku WSA w Warszawie z dnia 12 marca 2010 r., sygn. akt III SA/Wa 2000/09. W innej sytuacji tj. gdy płatność podatku dokonywana jest ze środków samej spółki istnieje ryzyko zakwestionowania przez organy podatkowego skutecznego wygaśnięcia zobowiązania podatkowego takiego podatnika – wyjaśnia ekspert z kancelarii GHMW z Krakowa.