Spółka dominująca w kodeksie spółek handlowych

Kiedy spólka handlowa ma charakter spółki dominującej?

Do wystąpienia stosunku dominacji (i zależności z drugiej strony) wystarcza zaistnienie jednej z niżej wymienionych przesłanek:

1. Dysponuje bezpośrednio lub pośrednio większością głosów na zgromadzeniu wspólników albo walnym zgromadzeniu także jako zastawnik albo użytkownik, bądź w zarządzie innej spółki kapitałowej (spółki zależnej), także na podstawie porozumień z innymi osobami.
   - Ważne jest, aby przysługujące spółce akcje lub udziały przyznawały jej większość głosów. Nieistotna jest wartość udziałów lub liczba akcji, ale liczba głosów przysługująca spółce z ich lub z innego tytułu (zaznaczyć należy, iż ksh dopuszcza, aby akcjom imiennym przysługiwały dwa głosy). Ustawa przyznaje zastawnikowi lub użytkownikowi prawo głosu z przysługujących mu udziałów lub akcji co może zwiększyć liczbę głosów, która przysługuje spółce.
2. Jest uprawniona do powoływania lub odwoływania większości członków zarządu innej spółki kapitałowej (spółki zależnej) albo spółdzielni (spółdzielni zależnej) także na podstawie porozumień z innymi osobami. Prawo do powoływania większości członków zarządu może być także wynikiem zawarcia przez spółkę porozumienia z innym udziałowcem, akcjonariuszem lub członkiem spółdzielni.
3. Jest uprawniona do powoływania lub odwoływania większości członków rady nadzorczej innej spółki kapitałowej (spółki zależnej) albo spółdzielni (spółdzielni zależnej), także na podstawie porozumień z innymi osobami. Zarówno umowa spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jak i status spółki akcyjnej lub spółdzielni, mogą przyznawać określonym podmiotom szczególne uprawnienia. Uprawnienia te mogą dotyczyć np., prawa do powoływania członków rady nadzorczej. Uprawnienia takie mogą powodować, że spółka będzie uprawniona do powoływania większości członków rady nadzorczej spółki kapitałowej (zależnej) lub spółdzielni (zależnej).
4. Członkowie zarządu lub rady nadzorczej spółki dominującej stanowią więcej niż połowę członków zarządu innej spółki kapitałowej (spółki zależnej) albo spółdzielni (spółdzielni zależnej).
5. Dysponuje bezpośrednio lub pośrednio większością głosów w spółce osobowej zależnej albo na walnym zgromadzeniu spółdzielni zależnej, także na podstawie porozumień z innymi osobami. Spółka handlowa musi więc posiadać większość głosów w spółce osobowej zależnej lub na walnym zgromadzeniu spółdzielni. Większość ta może być również wynikiem porozumienia z innymi podmiotami.
6. Wywiera decydujący wpływ na działalność spółki kapitałowej zależnej albo spółdzielni zależnej, w szczególności na podstawie umów: przewidującej zarządzanie spółką zależną przez spółkę dominującą, lub przewidującej przekazywanie jej zysku. Ważne jest faktyczne wywieranie wpływu na działalność spółki kapitałowej albo spółdzielni. Wpływ ten może być wynikiem zawarcia różnych umów, które przesądzają o kierowaniu działalnością spółki lub spółdzielni zależnej. W przypadku zawarcia między spółką dominującą a spółką zależną umowy przewidującej zarządzanie spółką zależną lub przekazywanie zysku przez taką spółkę, do akt rejestrowych spółki zależnej podlega złożeniu wyciąg z umowy zawierający postanowienia, które określają zakres odpowiedzialności spółki dominującej za szkodę wyrządzoną spółce zależnej z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy. Wyciąg z umowy powinien zawierać również określenie zakresu odpowiedzialności spółki dominującej za zobowiązania spółki zależnej wobec jej wierzycieli. W aktach rejestrowych ujawnieniu podlega również okoliczność, że umowa nie reguluje lub wyłącza odpowiedzialność spółki dominującej. Zgłoszenia do sądu rejestrowego okoliczności wymagających ujawnienia dokonuje zarząd spółki dominującej lub zależnej, albo wspólnik prowadzący spraw sprawy spółki dominującej lub zależnej. Niedopełnienie obowiązku zgłoszenia okoliczności podlegąjcych ujawnieniu w terminie 3 tygodni od dnia zawarcia umowy powoduje nieważność, z mocy prawa, postanowień ograniczających lub wyłączających odpowiedzialność spółki dominującej wobec spółki zależnej lub jej wierzycieli.