Jaka jest odpowiedzialność głównego księgowego za wykonywanie obowiązków w zakresie rachunkowości oraz za zobowiązania podatkowe? – opinia prawna

Opinia prawna

Odpowiedzialność za rachunkowość

Zgodnie z art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. Nr 121, poz. 591 ze zm.): „kierownik jednostki ponosi odpowiedzialność za wykonywanie obowiązków w zakresie rachunkowości określonych ustawą, w tym z tytułu nadzoru, również w przypadku, gdy określone obowiązki w zakresie rachunkowości - z wyłączeniem odpowiedzialności za przeprowadzenie inwentaryzacji w formie spisu z natury - zostaną powierzone innej osobie za jej zgodą”.

Przepis ten ma eliminować sytuacje, w których główni księgowi znajdowali się pod presją osób (organów) zarządzających jednostkami, gdyż wymuszały one na nich określone działania niezgodne z przepisami. Zapewnia on więc ochronę "interesów" głównych księgowych, tj. ogranicza wywieraną na nich presję do niezgodnego z prawem działania, w szczególności jeżeli nie są oni członkami zarządów.

W związku z powyższym odpowiedzialność w zakresie rachunkowości ponosi jedynie kierownik jednostki, tj. osoba lub organ wieloosobowy (zarząd), który zgodnie z obowiązującymi jednostkę przepisami prawa, statutem, umową lub na mocy prawa własności jest uprawniony do zarządzania jednostką. Jeżeli kierownikiem jednostki jest organ wieloosobowy, a nie wskazano w statucie, regulaminie organizacyjnym itp. osoby odpowiedzialnej za wykonywanie obowiązków w zakresie rachunkowości, to odpowiedzialność ponoszą wszyscy członkowie tego organu (art. 4 ust. 5 in fine). W przypadku spółek jawnych i cywilnych za kierownika jednostki uważa się wspólników prowadzących sprawy spółki, spółek komandytowych i komandytowo-akcyjnych - komplemantariuszy prowadzących sprawy spółki, a spółek partnerskich - wspólników prowadzących sprawy spółki lub zarząd. Kierownikiem jednostki jest również likwidator lub syndyk, ale nie pełnomocnicy ustanowieni przez jednostkę (art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy).