Wynagrodzenie likwidatora spółki – opinia prawna

Stan faktyczny

Czy w sytuacji, gdy sąd ustanawia likwidatora spółki nie wyznaczając mu wynagrodzenia, likwidator obowiązany jest podjąć czynności.

Opinia prawna

Likwidator spółki ustanowiony przez sąd ma obowiązek podjąć czynności, które nakłada na niego ustawa niezależnie od tego, czy sąd w postanowieniu o ustanowieniu likwidatora ustalił dla niego jakiekolwiek wynagrodzenie.

Art. 276 § 5 Kodeksu spółek handlowych (KSH) stanowi: „Sąd, który ustanowił likwidatorów, określa wysokość ich wynagrodzenia”. Analiza tego przepisu prowadzi do kilku następujących wniosków.
Po pierwsze w przypadku, gdy sąd ustanowił likwidatorów, tylko on może określić wysokość przysługującego im wynagrodzenia. Oznacza to, że żaden inny podmiot nie może tego uczynić, w szczególności sam likwidator, spółka w likwidacji czy też wierzyciele spółki. Likwidator nie może zatem domagać się od spółki wynagrodzenia za wykonywanie swoich obowiązków w sytuacji, gdy nie jest znana wysokość tego wynagrodzenia.
Po drugie w każdym przypadku, gdy likwidatora ustanowił sąd, jest on jednocześnie nie tylko uprawniony, ale i zobowiązany określić jego wynagrodzenie. Jednakże ustawa nie wymaga, by wynagrodzenie zostało oznaczone w momencie ustanowienia likwidatora. Sąd zatem może wyznaczyć to wynagrodzenie w odrębnym postanowieniu, także po tym, gdy orzeczenie o rozwiązaniu spółki i ustanowieniu likwidatora stało się prawomocne. Jak wskazał Sąd Najwyższy w jednym z orzeczeń (które choć wydane zostało w czasie, gdy obowiązywał Kodeks handlowy, to jednak zachowało aktualność na gruncie obecnie obowiązującego KSH): „(...) sądem władnym do określenia wysokości wynagrodzenia likwidatora, którego ustanowił w wyroku rozwiązującym spółkę z o.o., jest tenże sąd (...)” (uchwała SN z dnia 1998.01.15 III CZP 58/97 OSNC 1998/6/92).

Sąd Najwyższy wskazał ponadto, że postanowienie określające wysokość wynagrodzenia likwidatora wydawane jest w postępowaniu nieprocesowym. „(...) Z faktu, że postanowienie(...) (określające wynagrodzenie likwidatora) wydawano w ramach sprawy o rozwiązanie spółki mogłoby wynikać, iż następowało to w procesie. Jest to jednak tylko założenie.