Kwalifikacje członków rady nadzorczej

Pytanie: W statucie firmy w której większościowy pakiet udziałów posiada "prywatny" inwestor, zapisano, że kandydatem na członka Rady Nadzorczej wybieranym przez pracowników może być wyłącznie pracownik, który wcześniej zdał określony egzamin (wymieniony w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 września 1997r). Czy to ograniczenie jest zgodne z obowiązującym prawem?

Odpowiedź:

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 września 1997 r. w sprawie szkoleń i egzaminów dla kandydatów na członków rad nadzorczych spółek, w których Skarb Państwa jest jedynym akcjonariuszem, oraz wynagrodzeń członków rad nadzorczych tych spółek stosuje się do kandydatów na członków rad nadzorczych w wypadku, gdy Skarb Państwa jest jedynym akcjonariuszem w spółce akcyjnej, powstałej w wyniku komercjalizacji. Kandydaci na członków rady nadzorczej w takiej spółce są zobowiązani z mocy ustawy o komercjalizacji przedsiębiorstw i wyżej powołanego rozporządzenia spełniać przewidziane w nim warunki. Jeżeli postanowienie dotyczące szczególnych wymagań w stosunku do kandydatów na członków rad nadzorczych znalazło się w statucie spółki, której jedynym akcjonariuszem nie jest już Skarb Państwa, znajdzie zastosowanie art. 14 ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych. Zgodnie z tym przepisem, od chwili, w której Skarb Państwa przestał być jedynym akcjonariuszem spółki powstałej w wyniku komercjalizacji, postanowienia statutu dotyczące powoływania i odwoływania członków rady nadzorczej mogą być zmienione. Niemniej jednak członkowie rad nadzorczych (wybierani przez pracowników) w spółkach, które były wcześniej jednoosobowymi spółkami Skarbu Państwa, od momentu gdy Skarb Państwa stracił status jedynego akcjonariusza, powinni być wybierani w wyborach bezpośrednich i tajnych, przy zachowaniu zasady powszechności. Oznacza to, że postanowienia statutu, które ograniczały powszechność wyborów (czyli np. wymóg zdania egzaminu państwowego) są sprzeczne z ustawą, a tym samym niedopuszczalne.