Zakup akcji własnych bez uchwały WZA

Należy jednak podkreślić, że ważne pozostają tylko czynności rozporządzające, a nie zobowiązujące. Konsekwencją tego jest obowiązek zwrotu wzajemnych świadczeń między zbywcą akcji i spółką (tak Raglewski Janusz, Potrzeszcz Radosław, Siemiątkowski Tomasz, Naworski Jerzy Paweł, Strzelczyk Krzysztof, Komentarz do kodeksu spółek handlowych. Spółka akcyjna i przepisy karne. Tom 1, Warszawa 2003 Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, wydanie I).

Nie można też zapominać, iż choć takie nabycie akcji będzie ważne, to nie wyłącza to odpowiedzialności zgodnie z art. 588 ksh: Kto, będąc członkiem zarządu albo likwidatorem, dopuszcza do nabycia przez spółkę handlową własnych udziałów lub akcji albo do brania ich w zastaw - podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do 6 miesięcy. Odpowiedzialność ta nie będzie wyłączona nawet w sytuacji, gdy WZA podejmie stosowną uchwałę w sprawie nabycia akcji własnych, jeśli nie będą spełnione pozostałe warunki tego nabycia (tak J. Frąckowiak, Prawo handlowe, Warszawa 1996-2006 Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis)

Odnosząc się, jak zapowiedziano na wstępie, do kwestii braku uchwały WZA, należy podkreślić, że utrzymanie ważności nabycia akcji mimo naruszenia przepisów odnosi się do przepisu art. 362 ksh. Natomiast obowiązek podjęcia uprzedniej uchwały przez WZA wynika z art. 393 pkt 6 ksh (w przypadku nabycia akcji własnych w celu zbycia ich pracownikom i w przypadku instytucji finansowych).

Kwestia ta była rozważana w doktrynie prawa spółek. Zdaniem R. Pabisa (por. R. Pabis, Akcje własne w przepisach kodeksu spółek handlowych (I), PPW 2001, nr 12, s. 12) nabycie akcji w celu zbycia ich pracownikom bez uchwały WZA jest nieważne. Zgodnie bowiem z art. 17 § 1 i 2 ksh, jeżeli do dokonania czynności prawnej przez spółkę ustawa wymaga uchwały wspólników albo walnego zgromadzenia bądź rady nadzorczej, czynność prawna dokonana bez wymaganej uchwały jest nieważna. Zgoda może być wyrażona przed złożeniem oświadczenia przez spółkę albo po jego złożeniu, nie później jednak niż w terminie dwóch miesięcy od dnia złożenia oświadczenia przez spółkę. Potwierdzenie wyrażone po złożeniu oświadczenia ma moc wsteczną od chwili dokonania czynności prawnej.