Spółka cywilna małżonków

Odpowiedź:

Na wstępie kilka słów należy poświęcić istocie spółki cywilnej. Jest ona de facto jednym z typów umów przewidzianych w kodeksie cywilnym (art. 860 i nast. kc), zdefiniowanym jako umowa, w której wspólnicy zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego przez działanie w sposób oznaczony, w szczególności przez wniesienie wkładów. W przeciwieństwie jednak do spółek handlowych osobowych wkłady wniesione przez wspólników nie wchodzą w skład majątku spółki cywilnej (bo nie ma spółki jako podmiotu prawa), lecz stanowią majątek wspólników. Co do formy umowy spółki kodeks przewiduje jedynie, iż umowa spółki powinna być stwierdzona pismem. Niezachowanie jednak tej formy ma tylko taki skutek, iż w razie ewentualnego sporu niedopuszczalnym jest dowód ze świadków lub z przesłuchania strona na fakt zawarcia umowy spółki cywilnej. Art. 74 § 2 kc przewiduje jednak, iż dowód w powołanych postaciach jest dopuszczalny w wypadkach, gdy obie strony wyrażą na to zgodę, jeżeli żąda tego konsument w sporze z przedsiębiorcą albo jeżeli fakt zawarcia umowy spółki cywilnej będzie uprawdopodobniony za pomocą pisma. Zawarcie umowy spółki cywilnej w formie pisemnej - co ma istotne znaczenie w kontekście np. przystąpienia nowego wspólnika do spółki małżonków lub spisania w ogóle umowy przez małżonków - ma ważny skutek w sferze prawa podatkowego. W terminie 14 dni od zawarcia umowy należy zgłosić się do urzędu skarbowego właściwego ze względu na siedzibę spółki i złożyć deklarację oraz zapłacić podatek od czynności cywilnoprawnych należny od umowy spółki. Podatek ten należy także zapłacić w przypadku zmiany umowy spółki, udzielenia spółce pożyczki przez wspólnika i oddania przez wspólnika spółce rzeczy lub praw majątkowych do nieodpłatnego używania. Podstawę opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych stanowi: przy zawarciu umowy spółki - wartość wkładów wniesionych do majątku spółki, przy zmianie umowy - wartość wkładów powiększających majątek spółki, przy pożyczce wspólnika na rzecz spółki - kwota lub wartość pożyczki, przy oddaniu spółce rzeczy lub praw majątkowych do nieodpłatnego używania - roczna wartość nieodpłatnego używania, którą przyjmuje się w wysokości 4 procent wartości rzeczy lub prawa majątkowego oddanego do nieodpłatnego używania.