Działanie na szkodę a ochrona wierzycieli

Pytanie: Prezes spółki z o.o. zbył spółkę nowemu właścicielowi, wyprowadziwszy z niej majątek. Cała operacja miała na celu wyprowadzenie w pole wierzycieli. W jakich sytuacjach prezes będzie odpowiadał karnie, a w jakich całym swoim majtkiem za zobowiązania spółki? Czy istnieje możliwość zażądania od sądu unieważnienia tej transakcji? Jakie przepisy to regulują?

Odpowiedź:

Rozumiemy, iż chodzi o sprzedaż przedsiębiorstwa należącego do spółki. W takim wypadku mogą mieć zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego ochronie wierzyciela w razie niewypłacalności dłużnika. Zgodnie z tymi regulacjami, gdy w skutek czynności prawnej dłużnika (np. Umowa darowizny) dokonanej pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową, każdy z wierzycieli może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną w stosunku do niego, jeżeli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziała lub przy należytej staranności mogła się dowiedzieć. Z kolei czynność prawna dłużnika jest dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli, jeżeli wskutek tej czynności dłużnik stał się niewypłacalny lub w wyższym stopniu niż był przed dokonaniem czynności. (art. 527 kodeksu cywilnego). Na podstawie przepisu art. 299 kodeksu spółek handlowych, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, członkowie zarządu odpowiadają solidarnie za jej zobowiązania. Członek zarządu może się uwolnić od odpowiedzialności, jeżeli wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe, albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, albo że pomimo niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcia postępowania układowego wierzyciel nie poniósł szkody. Jest to inny rodzaj odpowiedzialności niż wskazany powyżej. Sytuację sprzedaży przedsiębiorstwa wchodzącego w skład spółki należy odróżnić od sytuacji sprzedaży przez wspólnika udziałów w spółce. Zmiana własności udziałów nie ma znaczenia dla losu wierzycieli spółki i dla możliwości egzekucyjnych. W takiej sytuacji spółka nadal z całym swoim majątkiem pozostaje dłużnikiem wierzycieli.