O odpowiedzialności karnej członka zarządu

Odpowiedź:

Przepisy kodeksu handlowego zostały zastąpione Ustawą z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych. Dotyczy to również art. 301 kh, którego aktualnym odpowiednikiem jest art. 586 ksh.

Kodeks spółek handlowych reguluje odpowiedzialność członków zarządu spółek z ograniczoną odpowiedzialnością - zarówno w aspekcie cywilnym, jak i karnym. Odpowiedzialność cywilną przewiduje art. 299 ksh (odpowiedzialność wtórna członka zarządu całym majątkiem za zobowiązania spółki w wypadku, jeśli egzekucja wobec spółki okaże się bezskuteczna); odpowiedzialność karna uregulowana jest zaś w art. 586 ksh. W brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2000 r. art. 301 kh przewidywał, iż kto, będąc członkiem zarządu spółki lub likwidatorem, nie zgłasza upadłości spółki mimo powstania warunków, uzasadniających według przepisów upadłość spółki, podlega karze aresztu do 6 miesięcy lub grzywny albo obu karom łącznie. Obecnie art. 586 ksh przewiduje, iż kto, będąc członkiem zarządu spółki albo likwidatorem, nie zgłasza wniosku o upadłość spółki handlowej pomimo powstania warunków uzasadniających według przepisów upadłość spółki, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku. Jeżeli zarzut postawiono w dacie obowiązywania nowej ustawy, winno się stosować również przepisy ustawy obecnie obowiązującej - kodeksu spółek handlowych. Oczywistym pozostaje jednak, iż w przypadku wyroku skazującego dane osoby skazanej zostaną umieszczone w centralnym rejestrze prowadzonym dla osób skazanych prawomocnym wyrokiem - Krajowym Rejestrze Karnym.

Gdy chodzi o kwestię przedawnienia, jako że wchodzą w grę przepisy przewidujące odpowiedzialność karną określonych osób, kwestię tę regulują odpowiednie postanowienia kodeksu karnego. Art. 101 par. 1 kodeksu karnego stanowi, iż karalność przestępstwa ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynęło lat:

1. 30 - gdy czyn stanowi zbrodnię zabójstwa,
2. 20 - gdy czyn stanowi inną zbrodnię,
3. 10 - gdy czyn stanowi występek zagrożony karą pozbawienia wolności przekraczającą 3 lata,
4. 5 - gdy czyn jest zagrożony karą pozbawienia wolności nie przekraczającą 3 lat,
5. 3 - gdy czyn jest zagrożony karą ograniczenia wolności lub grzywną.

Jeżeli jednak w okresie przewidzianym w art. 101 kk wszczęto postępowanie przeciwko osobie, karalność popełnionego przez nią przestępstwa ustaje z upływem 5 lat od zakończenia tego okresu wymienionego w pkt 4.