Problem wystawienia przez spółkę z o.o. faktur VAT podmiotom nieistniejącym – opinia prawna (Opinia oparta na starej ustawie o podatku od towarów i usług)

Opinia prawna

1. Nie można pominąć faktu, że społecznym obowiązkiem osoby, która powzięła wiadomość o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu jest zawiadomienie organów ścigania o zaistniałym przestępstwie (art. 304 § 4 k.p.k.). Z opisu stanu faktycznego wynika, że czyn Pani „A” polegający na podrabianiu podpisów na fakturach VAT można uznać za przestępstwo fałszerstwa (art. 270 k.k.), zaś czyn polegający na pobieraniu na podstawie tak sfałszowanych faktur VAT towaru z magazynu firmy X (z opisu stanu faktycznego wynika, że towary na podrobione faktury były wydawane z magazynu), można uznać za kradzież (art. 278 k.k.) lub ewentualnie, w zależności od okoliczności - oszustwo (czyn z art. 286 k.k.) Zatem społecznym obowiązkiem (nie zagrożonym sankcjami karnymi), obciążającym przede wszystkim pokrzywdzonego, czyli firmy „X” (organu lub osoby reprezentującej) jest złożenie zawiadomienia do Policji lub Prokuratury, które powinny podjąć stosowne działania w celu ustalenia wszystkich okoliczności sprawy, zebrania dowodów oraz ewentualnego wniesienia aktu oskarżenia do sądu. W takim postępowaniu przygotowawczym pokrzywdzony ma status strony, zaś w postępowaniu przed sądem może brać udział jako oskarżyciel posiłkowy. O prawach przysługujących pokrzywdzonemu organ, który przyjmuje zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa powinien poinformować.
2. Uzyskanie weksli od Pani „A” opiewających na pokrycie strat z pewnością pozwala na szybsze i pewne uzyskanie zaspokojenia strat, które powstały wskutek działań pani „A„. Przede wszystkim mamy tytuł do występowania z roszczeniami pieniężnymi, nie trzeba prowadzić długotrwałego procesu i udowadniać okoliczności, które doprowadziły do powstania szkody lub też czekać na orzeczenie sądu karnego. Ewentualne postępowanie prowadzone przed sądem w celu wyegzekwowania należności z weksli (gdyby pojawiły się problemy z odzyskiwaniem należności od Pani „A„) jest szybkie, zaś możliwości obrony dłużnika w tym postępowaniu są ograniczone. Wierzyciel na podstawie weksla uzyskuje nakaz zapłaty, który z chwilą wydania stanowi tytuł zabezpieczenia (można złożyć go do komornika w celu zabezpieczenia środków na późniejszą egzekucję). Należy zaznaczyć, że dłużnik może podnosić zarzuty ze stosunku będącego podstawą wystawienia weksla udowadniając na przykład, że wysokość kwot wpisanych na wekslach nie odpowiada wysokości zobowiązania.
3. „Wykupienie długu”, jeżeli miałoby być połączone ze zwolnieniem od odpowiedzialności dłużnika dotychczasowego nazywane jest przejęciem długu. Takie przejęcie długu wymaga umowy pomiędzy: wierzycielem i osobą trzecią (przejmującym) za zgoda dłużnika lub pomiędzy dłużnikiem a osobą trzecią za zgodą wierzyciela. Ponieważ zobowiązanie Pani „A” nie wynika z żadnej umowy, wyroku i nie jest stwierdzone żadnym pismem, wskazanym jest odebranie od niej oświadczenia o uznaniu istnienia długu w określonej wysokości oraz o okolicznościach jego powstania. Co do zasady dla wierzyciela nie jest korzystna umowa o przejęciu długu, bo nawet zyskując dłużnika wypłacalnego, traci na przyszłość możliwość żądania zapłaty od dłużnika zwolnionego z długu. Z tego punktu widzenia korzystna jest umowa o przystąpieniu do długu. W takiej umowie osoba trzecia przyjmuje odpowiedzialność za dług, jednakże dłużnik dotychczasowy nie zostaje z tej odpowiedzialności zwolniony i należności można dochodzić od obu osób. Naturalnie kwestie finansowe dobrze jest uregulować poza sądem czy Prokuraturą, na drodze uzgodnień i dobrowolnych spłat należności wobec firmy, zatem działania zmierzające do wyegzekwowania kwot wyłudzonych przez Panią „A” są zasadne.