Czynności sądu i sędziego komisarza - stan prawny aktualny do dnia 30 września 2003 r.

Po ogłoszeniu upadłości na scenie postępowania upadłościowego pojawia się jeszcze jeden podmiot – jest to sędzia-komisarz. Rola jaką ma spełnić również zostanie omówiona.

Jakie czynności w postępowaniu upadłościowym wykonuje sąd?

Przede wszystkim należy wyjaśnić, że postępowanie upadłościowe (sensu stricto) toczy się nadal w tym sądzie, który ogłosił upadłość. Jeżeli postępowanie zostało wszczęte w kilku sądach właściwych, sprawa należy do sądu, który pierwszy wydał postanowienie o ogłoszeniu upadłości, ponieważ pozostałe sądy tracą swoją właściwość. Postępowania, które się w nich toczą ulegną umorzeniu.

Sąd prowadzący postępowanie może jednak przekazać prowadzenie sprawy innemu sądowi, jeżeli okaże się, że jest niewłaściwy do prowadzenia danej sprawy. Do takiej sytuacji może dojść właśnie w wypadku, gdy dana sprawa toczy się w kilku sądach jednocześnie i jeden z nich (A) wydaje postanowienie o ogłoszeniu upadłości jako pierwszy. Jednak inny sąd (B) może wydać również postanowienie o ogłoszeniu upadłości – nieświadomy, że postanowienie w sprawie ogłoszenia upadłości już zapadło i powinien sprawę umorzyć. W sądzie B postępowanie dalej się toczy i w pewnym momencie okazuje się, że sąd A wydał postanowienie o ogłoszeniu upadłości jako pierwszy. Wtedy ma zastosowanie przepis, który upoważnia sąd B do przekazania sprawy sądowi A. Przepis ten stanowi bowiem, że jeżeli w toku postępowania okaże się, że właściwy jest inny sąd niż ten, który wydał postanowienie o ogłoszeniu upadłości (w naszym przykładzie chodzi tu o sąd B), sprawa będzie przekazana temu innemu sądowi (czyli sądowi A).