Ogłoszenie upadłości a odpowiedzialność zarządu

Odpowiedź: Sytuacja, w której wierzyciele upadłego nie otrzymują z masy upadłości żadnego zaspokojenia swoich wierzytelności jest nader częsta. Powodem takiego stanu rzeczy jest kształt regulacji postępowania upadłościowego. Mianowicie wierzytelności zgłoszone w toku postępowania upadłościowego są zaliczane do ustawowych kategorii i zaspokajane w przewidzianej prawem upadłościowym kolejności. Zgodnie z art. 342 ustawy prawo upadłościowe, wierzytelności zalicza się do pięciu kategorii. Wierzytelności kontrahentów upadłego zaliczane są dopiero do kategorii czwartej. Do kategorii wyższych zalicza się m. in. koszty postępowania upadłościowego, przypadające za czas przed ogłoszeniem upadłości należności ze stosunku pracy, podatki i inne daniny publiczne oraz pozostałe należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, wraz z odsetkami i kosztami egzekucji (podane wyliczenie jest jedynie przykładowe).

Przy zaspokajaniu wierzytelności obowiązuje reguła z art. 344 prawa upadłościowego: Jeżeli suma przeznaczona do podziału nie wystarcza na zaspokojenie w całości wszystkich należności, należności dalszej kategorii zaspokaja się dopiero po zaspokojeniu w całości należności poprzedzającej kategorii, a gdy majątek nie wystarcza na zaspokojenie w całości wszystkich należności tej samej kategorii, należności te zaspokaja się stosunkowo do wysokości każdej z nich.

Z powyższych regulacji wynika, iż Państwo zabezpieczyło m. in. swoje interesy fiskalne, a także interesy pracowników upadłego w wyższym stopniu niż interesy kontrahentów. Zwykle bowiem jest tak, iż wartość masy upadłości nie wystarcza nawet na pokrycie pierwszych trzech kategorii wierzytelności.

Jak rozumiemy pytając o członków zarządu chodzi o spółkę z o. o. lub spółkę akcyjną. Na podstawie art. 299 ksh możliwe jest pociągnięcie członków zarządu spółki z o.o. do odpowiedzialności cywilnoprawnej za zobowiązania spółki. Natomiast podobny przepis nie obowiązuje odnośnie spółki akcyjnej. Stąd wniosek, iż członkowie zarządu spółki akcyjnej nie odpowiadają za zobowiązania tej spółki względem wierzycieli.

Członek zarządu spółki z o.o. odpowiada wobec wierzycieli spółki za jej zobowiązania, gdy egzekucja skierowana przeciwko spółce okaże się bezskuteczna.