Zaliczenie płatności a upadłość dłużnika

Pytanie: Skierowałam sprawę na drogę postępowania sądowego przeciwko mojemu dłużnikowi. Sąd wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, który jest już prawomocny. W międzyczasie firma zgłosiła wniosek o upadłość, który na dzień dzisiejszy nie jest jeszcze prawomocny. Teraz firmę reprezentuje syndyk. Czyli firma jest nam winna kwotę X. W międzyczasie wpłaciła nam zaliczkę na realizację przyszłej dostawy, której jeszcze nie wykonaliśmy. Czekaliśmy aż spłacą nam zaległe zobowiązania. Zastanawiam się, czy możliwe jest zaliczenie wpłaconej przez nich zaliczki na poczet zaległych zobowiązań? Skontaktowałam się z syndykiem i on twierdzi, że absolutnie nie i że jestem zobowiązana wykonać dostawę na którą otrzymałam zaliczkę. Czy tak jest w istocie? Czy jeżeli byłaby taka możliwość to syndyk musi wyrazić na to zgodę (oczywiście takowej nie wyrazi)? Czy w takiej sytuacji syndyk może zażądać wykonania przez nas dostawy, na którą otrzymaliśmy zaliczkę (w wys. 100%)?

Odpowiedź:

Co do zasady, zgodnie z art. 451 kodeksu cywilnego, dłużnik mający względem tego samego wierzyciela kilka długów tego samego rodzaju może przy spełnieniu świadczenia wskazać, który dług chce zaspokoić. Jednakże to, co przypada na poczet danego długu, wierzyciel może przede wszystkim zaliczyć na związane z tym długiem zaległe należności uboczne oraz na zalegające świadczenia główne. Jeżeli dłużnik nie wskazał, który z kilku długów chce zaspokoić, a przyjął pokwitowanie, w którym wierzyciel zaliczył otrzymane świadczenie na poczet jednego z tych długów, dłużnik nie może już żądać zaliczenia na poczet innego długu. W braku oświadczenia dłużnika lub wierzyciela spełnione świadczenie zalicza się przede wszystkim na poczet długu wymagalnego, a jeżeli jest kilka długów wymagalnych - na poczet najdawniej wymagalnego. W przedstawionym stanie faktycznym nie jest jednak możliwe postępowanie wskazane w w/w przepisie, albowiem w stosunku do dłużnika ogłoszono upadłość z likwidacją majątku upadłego (powołano syndyka). Jeżeli powołano już syndyka to do znaczy, że postanowienie o ogłoszeniu upadłości jest prawomocne (wniosek upadłego został pozytywnie rozpatrzony). Na podstawie art. 51 ustawy prawo upadłościowe i naprawcze, uwzględniając wniosek o ogłoszenie upadłości, sąd wydaje postanowienie o ogłoszeniu upadłości, w którym:

1. wymienia imię i nazwisko, nazwę albo firmę, miejsce zamieszkania albo siedzibę upadłego dłużnika (upadłego);

2. określa sposób prowadzenia postępowania;

3. określa, czy i w jakim zakresie upadły będzie sprawował zarząd swoim majątkiem, jeżeli postępowanie będzie prowadzone z możliwością zawarcia układu; 

4. wzywa wierzycieli upadłego do zgłoszenia wierzytelności w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż miesiąc i nie dłuższym niż trzy miesiące; 

5. wzywa osoby, którym przysługują prawa oraz prawa i roszczenia osobiste ciążące na nieruchomości należącej do upadłego, jeżeli nie zostały ujawnione przez wpis w księdze wieczystej, do ich zgłoszenia w wyznaczonym terminie nie krótszym niż miesiąc i nie dłuższym niż trzy miesiące, pod rygorem utraty prawa powoływania się na nie w postępowaniu upadłościowym; 

6. wyznacza sędziego-komisarza oraz syndyka albo nadzorcę sądowego, albo zarządcę; 

7. oznacza godzinę wydania postanowienia, jeżeli upadły jest uczestnikiem systemu płatności lub systemu rozrachunku papierów wartościowych.

1 2