Uchylenie bądź zmiana układu

Innymi słowy upadły traci zarząd swoim majątkiem, który ulega likwidacji w toku postępowania upadłościowego. Przeważnie jest to znaczna dolegliwość dla dłużnika. Wierzyciel może zatem dochodzić zaspokojenia już w toku likwidacji masy upadłości, tym bardziej iż dotychczasowi wierzyciele dochodzić będą swoich roszczeń w ich pierwotnej wysokości, a odsetki nalicza się do dnia uprawomocnienia się postanowienia o uchyleniu układu. Wypłacone na podstawie układu sumy zalicza się natomiast na poczet dochodzonych wierzytelności (art. 305 ust. 1 w/w. ustawy).

Innym krokiem może być wezwanie dłużnika do wykonywania układu z zagrożeniem, iż jeżeli nie uczyni tego, to wierzyciel złoży ww. wniosek o uchylenie układu. Wezwanie takie nie jest jednakże odrębną instytucją prawną, nie jest również wymagane jako akt staranności przed złożeniem wniosku o uchylenie układu.

W przypadku, gdy zaprzestanie wykonywania układu wynika z nadzwyczajnej zmiany stosunków gospodarczych, która w sposób istotny wpływa na trwały wzrost lub zmniejszenie dochodu z przedsiębiorstwa upadłego, wierzyciel może złożyć wniosek o zmianę układu (art. 298 w/w. ustawy).

Wspomniana zmiana stosunków gospodarczych może mieć różny charakter. Może wynikać ze zmiany koniunktury gospodarczej, a może także wynikać ze zmian zaszłych na lokalnym rynku, na którym działał upadły. Ważnym jest, aby ta zmiana wpływała na wzrost lub zmniejszenie dochodu przedsiębiorstwa upadłego. Możliwość zmiany układu istnieje tylko wtedy, gdy układ ma restrukturyzacyjny charakter i upadły nadal jest właścicielem przedsiębiorstwa. Zmiana układu natomiast nie jest możliwa, gdy układ miał likwidacyjny charakter. W takim bowiem wypadku majątek upadłego został zlikwidowany. Nie ma już przedsiębiorstwa upadłego, o którym mowa w art. 298 (Komentarz do art.298 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U.03.60.535), [w:] A. Jakubecki, F. Zedler, Prawo upadłościowe i naprawcze. Komentarz, Zakamycze, 2003, publ. LEX).