Pominięcie procedury zamówień publicznych

Pytanie: Firma X wykonywała dla Firmy Y przedmiot umowy. Było to kilka lat temu. Teraz zaistniała potrzeba wykonania drugiego - takiego samego przedmiotu umowy. Wiadomo jest, że Firma X wykona to najlepiej - bo robiła to samo już wcześniej (teraz przedmiot umowy byłby zmodyfikowany), i Firma Y chciałaby aby wykonawcą była ta firma. Czy prawo zamówień publicznych daje możliwość wybrania właśnie tej Firmy X?

Odpowiedź:

W pierwszej kolejności należy wskazać, iż regulacje dotyczące udzielania zamówień zgodnie z przepisami Prawa zamówień publicznych, stosuje stosuje się wyłącznie do podmiotów zobowiązanych, których krąg został enumeratywnie wyliczony w art. 3 tej ustawy. Zakładamy więc, że Firma Y jest jednym z podmiotów, o których mowa w tym przepisie. Jedną z naczelnych zasad obowiązujących na gruncie zamówień publicznych jest zasada, zgodnie z którą wszelkie zamówienia na dostawy, usługi lub roboty budowlane udzielane przez podmioty zobowiązane muszą być prowadzone w oparciu o przepisy ustawy - Prawo zamówień publicznych i wydanych na jego podstawie aktów wykonawczych. Nadto zamówienie może zostać udzielone wyłącznie podmiotom wyłonionym w drodze jednej z procedur określonych w ustawie przy zachowaniu warunków uczciwej konkurencji. Powyższe prowadzi do tego, że zamawiający obowiązany jest udzielić zamówienia podmiotowi, który zaoferuje najkorzystniejszą ofertę, a nie temu, którego zna zamawiający. Odstępstwo od powyższych zasad dopuszczalne jest wyłącznie w oparciu o wyraźny przepis wyłączający taki obowiązek. Podstawowymi trybami udzielania zamówień publicznych są przetarg nieograniczony oraz przetarg ograniczony. Zastosowanie innych trybów możliwe jest wyłącznie w sytuacji, gdy zachodzą okoliczności uzasadniające zastosowanie trybu innego niż tryb podstawowy. I tak, tryb zamówienia z wolnej ręki, który daje zamawiającemu największą swobodę, może być stosowany jeżeli zachodzi jedna z następujących okoliczności: 1. w przypadku udzielania, w okresie 3 lat od złożenia zamówienia podstawowego, dotychczasowemu wykonawcy usług lub robót budowlanych zamówień uzupełniających, stanowiących nie więcej niż 20 % wartości zamówienia podstawowego i polegających na powtórzeniu tego samego rodzaju zamówień, jeżeli zamówienie podstawowe zostało udzielone w trybie przetargu nieograniczonego lub ograniczonego, a zamówienie uzupełniające było przewidziane w specyfikacji istotnych warunków zamówienia dla zamówienia podstawowego i dotyczy przedmiotu zamówienia w niej określonego;  2. w przypadku udzielania, w okresie 3 lat od udzielenia zamówienia podstawowego, dotychczasowemu wykonawcy dostaw, zamówień uzupełniających, stanowiących nie więcej niż 20 % wartości zamówienia podstawowego i polegających na rozszerzeniu dostawy, jeżeli zmiana wykonawcy powodowałaby konieczność nabywania rzeczy o innych parametrach technicznych, co powodowałoby niekompatybilność techniczną lub nieproporcjonalnie duże trudności techniczne w użytkowaniu i dozorze, jeżeli zamówienie podstawowe zostało udzielone w trybie przetargu nieograniczonego lub ograniczonego, a zamówienie uzupełniające było przewidziane w specyfikacji istotnych warunków zamówienia dla zamówienia podstawowego i dotyczy przedmiotu zamówienia w niej określonego 3.