Wymuś na dłużniku wykonanie orzeczonej czynności, czyli egzekucja świadczeń niepieniężnych

Tytuł wykonawczy zobowiązujący dłużnika do dokonania określonej czynności zastępowalnej, może przyznawać jednocześnie wierzycielowi uprawnienie do wykonania tej czynności na koszt dłużnika, na wypadek gdyby w określonym przez sąd terminie czynności tej nie wykonał. Jeżeli tytuł wykonawczy nie zawiera takiego uprawnienia, wierzyciel może wystąpić do sądu z wnioskiem, aby wezwał dłużnika do wykonania tej czynności. Jeżeli dłużnik w terminie wyznaczonym przez sąd czynności nie wykona, wierzyciel może tym razem wystąpić do sądu z wnioskiem o udzielenie umocowania do dokonania czynności na koszt dłużnika, oraz o przyznanie od dłużnika potrzebnej sumy na wykonanie czynności. Jeżeli przyznana suma nie wystarczy na pokrycie kosztów czynności, wierzyciel może wystąpić do sądu o przyznanie dodatkowej sumy.

Powyższe zasady mogą mieć np. zastopowanie w sytuacji, gdy dłużnik zobowiązał się wybudować wierzycielowi określony budynek. Jeżeli tytuł wykonawczy określa obowiązek dłużnika wykonania tego rodzaju prac, a dłużnik mimo wezwania sądu nie przystąpił do wykonania robót budowlanych, wierzyciel może zwrócić się o upoważnienie dokonania czynności na koszt dłużnika. Po wydaniu postanowienia w tym przedmiocie wierzyciel może wynająć inną firmę budowlaną, która dokończy budowę. Koszty dokończenia budowy obciążać będą wówczas dłużnika, od którego sąd może przyznać wierzycielowi odpowiednie środki.

Z kolei bardziej skomplikowanie przedstawia się sytuacja egzekucji czynności niezastępowalnych.