Licytacja nieruchomości a zaspokojenie wierzyciela

Odpowiedź:

Przybicie następuje na rzecz tego z licytantów, który zaofiarował najwyższą cenę za licytowaną nieruchomość. Cena, którą ten nabywca zaoferował jest ceną ostateczną, w tym sensie, że nawet jeśli wierzytelności przekraczają cenę uzyskaną z licytacji, to nabywca nie jest zobowiązany do zapłaty kwoty większej niż zaoferował.

Jeśli ta osoba wykona warunki licytacyjne, wówczas na rzecz tej osoby zostanie przysądzona nieruchomość. Postanowienie o przysądzeniu własności jest wydawane gdy uprawomocni się postanowienie w sprawie przybicia. Prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności przenosi własność na nabywcę i jest tytułem do ujawnienia na rzecz nabywcy prawa własności w katastrze nieruchomości oraz przez wpis w księdze wieczystej. Prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności jest także tytułem egzekucyjnym do wprowadzenia nabywcy w posiadanie nieruchomości. Istotne jest również, że z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności wygasają wszelkie prawa i skutki ujawnienia praw i roszczeń osobistych ciążące na nieruchomości. Jeśli więc na nieruchomości ciążyły jakieś hipoteki, to z momentem uprawomocnienia się przysądzenia własności, te wszystkie prawa wygasają. Wyraźnie stanowi o tym art. 1000 § 1 kodeksu postępowania cywilnego.

Od tej zasady prawo zna jednak pewne wyjątki. Po pierwsze pozostają w mocy bez potrącenia ich wartości z ceny nabycia:

• prawa ciążące na nieruchomości z mocy ustawy; 
• służebność drogi koniecznej oraz służebność ustanowiona w związku z przekroczeniem granicy przy wznoszeniu budowli lub innego urządzenia. 

Pozostają również w mocy ujawnione przez wpis w księdze wieczystej lub złożenie dokumentu do zbioru albo nie ujawnione w ten sposób, lecz zgłoszone najpóźniej na trzy dni przed terminem licytacji, użytkowanie, służebności i prawa dożywotnika, jeżeli przysługuje im pierwszeństwo przed wszystkimi hipotekami lub jeżeli nieruchomość nie jest hipotekami obciążona albo jeżeli wartość użytkowania, służebności i praw dożywotnika znajduje pełne pokrycie w cenie nabycia. Jednakże w wypadku ostatnim wartość tych praw będzie zaliczona na cenę nabycia.

Jak więc wynika z powyższego, z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu hipoteki ciążące na nieruchomości wygasną (z wyjątkiem tych ciążących z mocy prawa). Fakt, że suma wierzytelność zabezpieczonych tymi hipotekami jest większa niż cena uzyskana z licytacji nie powoduje pozostaniem w mocy hipotek zabezpieczających wierzytelności, które z tej sumy nie uzyskały zabezpieczenia.