Wszczęcie egzekucji a prawo dożywocia

Odpowiedź:

Ujawnienie umowy dożywocia w księdze wieczystej przez wpis bądź złożenie dokumentów do zbioru powoduje, że prawo to pozostaje w mocy jeżeli przysługuje mu pierwszeństwo przed wszystkimi hipotekami lub jeżeli nieruchomość nie jest obciążona żadnymi hipotekami bądź jeżeli wartość praw dożywotnika znajduje pełne pokrycie w cenie nabycia. Taki sam skutek nastąpi, jeżeli na 3 dni przed licytacją nieruchomości prawo dożywotnika zostanie zgłoszone organowi prowadzącemu egzekucję. W związku z tym, że nie dokonano jeszcze opisu i oszacowania nieruchomości do licytacji jest jeszcze daleko i nadal istnieje możliwość dokonania przez Państwa takiego zgłoszenia. Wpis do księgi wieczystej nie jest konieczny dla ważności i skuteczności umowy dożywocia, w Państwa przypadku istnieje jednak niebezpieczeństwo, że umowa zostanie uznana za nieważną przez sąd, ze względu na brak zgody małżonka. Nie zmienia to jednak postaci rzeczy, że warto ją ujawnić w księdze wieczystej. Zgodnie bowiem z artykułem 1000 kodeksu postępowania cywilnego z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności (chodzi oczywiście o postępowanie egzekucyjne z nieruchomości) wygasają wszelkie prawa i skutki ujawnienia praw i roszczeń osobistych ciążące na nieruchomości. Na miejsce tych praw powstaje prawo do zaspokojenia z ceny nabycia z pierwszeństwem przewidzianym w przepisach o podziale ceny uzyskanej z egzekucji. Jednak już paragraf 3 tego artykułu stanowi, iż pozostają w mocy ujawnione przez wpis w księdze wieczystej lub złożenie dokumentu do zbioru albo nie ujawnione w ten sposób, lecz zgłoszone najpóźniej na trzy dni przed terminem licytacji między innymi prawa dożywotnika. Chodzi więc o to, że przepis ten chroni prawa dożywotnika, aby nawet ewentualna egzekucja nie sprawiła, by ten został postawiony w takiej sytuacji życiowej, w której pozostaje „bez dachu na głową” i wcześniej zapewnioną opieką.