Zmiana wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym

Odpowiedź:

Stosownie do treści art. 776 kodeksu postępowania cywilnego, w braku szczególnych uregulowań rangi ustawowej podstawą egzekucji jest tytuł wykonawczy. Tytułem wykonawczym zaś jest tytuł egzekucyjny zaopatrzony w klauzulę wykonalności.

W przypadku zmiany wierzyciela (np. w drodze umowy przelewu wierzytelności) przepisy kpc nie przewidują odstępstwa od powołanej wyżej reguły. Wynika z niej, iż nabywca wierzytelności stwierdzonej tytułem egzekucyjnym winien uzyskać na swoją rzecz klauzulę wykonalności, jeżeli chce podjąć działania w celu zaspokojenia tej wierzytelności w drodze przymusu egzekucyjnego. Przesądza o tym treść art. 788 par. kpc. Przepis ten przewiduje, że jeżeli uprawnienie lub obowiązek po powstaniu tytułu egzekucyjnego lub w toku sprawy przed wydaniem tytułu przeszły na inną osobę, sąd nada klauzulę wykonalności na rzecz lub przeciwko tej osobie, gdy przejście to będzie wykazane dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem notarialnie poświadczonym.

Nie ma zatem znaczenia - w świetle okoliczności wskazanych w pytaniu - moment, w którym nastąpiła zmiana wierzyciela: czy nastąpiło to po umorzeniu egzekucji, czy też w trakcie trwania postępowania egzekucyjnego. Powołany przepis przewiduje bowiem określony w nim skutek prawny biorąc za podstawę 2 momenty: przejście nastąpiło po powstaniu tytułu egzekucyjnego (wydaniu wyroku) albo w toku sprawy przed wydaniem tego tytułu. Wynika z tego, że nabywca wierzytelności w drodze cesji winien złożyć w sądzie, który wydał tytuł wykonawczy przeciwko zbywcy wniosek o nadanie klauzuli wierzytelności przeciwko poprzedniemu dłużnikowi, lecz z określeniem własnej osoby jako wierzyciela. Winien on wykazać przejście praw przedkładając do niniejszego wniosku umowę cesji wierzytelności z podpisem notarialnie poświadczonym. Konieczna będzie zatem uprzednia wizyta z umową cesji u notariusza. Uzyskany w ten sposób tytuł wykonawczy stanie się dopiero podstawą do wszczęcia egzekucji przez nowego wierzyciela.