Zarzuty od nakazu zapłaty

Pytanie: Jeśli dłużnik otrzymał sądowy nakaz zapłaty wynikający z faktur od wykonawcy, to czy w zarzutach do tego nakazu może powoływać się na potrącenie, ktore dotyczy kar umownych za opóźnienia wobec wierzyciela czyli wykonawcy? Czy musi niestety najpierw zapłacić faktury - nakaz, a dopiero osobnym pozwem cywilnym domagać się kar umownych od drugiej strony - wykonawcy?

Odpowiedź:

Zasadniczo w zarzutach od nakazu zapłaty można zgłaszać wszelkie zarzuty, które podważają wierzytelność lub wpływają na zmniejszenie jej wysokości, np. zarzut potrącenia. Jednak w postępowaniu nakazowym obowiązuje zasada, że skoro istnienie i wysokość dochodzonej wierzytelności muszą być udokumentowane w szczególny sposób, to również zgłaszając zarzuty w odwołaniu od nakazu, należy powołać odpowiednie dokumenty. W myśl art. 493 § 3 kodeksu postępowania cywilnego w zarzutach od nakazu zapłaty mogą być przedstawione do potrącenia tylko takie wierzytelności, które zostały udowodnione odpowiednimi dokumentami w postaci: dokumentów urzędowych lub zaakceptowanym przez dłużnika rachunkiem, np. fakturą lub wezwaniem dłużnika do zapłaty i pisemnym oświadczeniem dłużnika o uznaniu długu lub zaakceptowanym przez dłużnika żądaniem zapłaty, zwróconym przez bank i nie zapłaconym z powodu braku środków na rachunku.  Zastrzeżenie kar umownych w treści umowy zawartej między kontrahentami A i B nie jest żadnym ze wskazanych dokumentów. Jeśli zatem dłużnik A zgłosi w odwołaniu od nakazu zapłaty zarzut potrącenia określonej kwoty z tytułu kar umownych z powołaniem się jedynie na treść umowy, jego obrona nie odniesie skutku. Dłużnik A  będzie musiał zapłacić kwotę z nakazu, a w odrębnym procesie dochodzić należności z kar umownych, w którym już sąd będzie badał, czy ich zapłata jest uzasadniona. Dłużnik A może natomiast w odwołaniu od nakazu zapłaty skutecznie powołać taki zarzut potrącenia kar umownych, jeśli na dowód przedstawi jeden z dokumentów skazanych powyżej, np. wezwanie kontrahenta B do zapłaty konkretnej kwoty ze wskazaniem, że jest to kara umowna i jednocześne pisemne oświadczenie kontrahenta B, że akceptuje kwotę wynikająca  z kary umownej. Jednym słowem  z takiego dokumentu musi wynikać, że kontrahent B uznał, iż zaistniały po jego stronie warunki, w których umowa łącząca strony zastrzegła zapłatę kary umownej, a zatem, że obowiązek zapłaty kary skonkretyzował się.