Prawa autorskie i ich ochrona

Odpowiedź:

Na gruncie obowiązującej Ustawy z 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych można udzielić następujących odpowiedzi:

1. Płytę taką można bez problemu odtwarzać w wewnętrznej sieci dla pracowników firmy jedynie wówczas, jeśli wygasły co do niej prawa autorskie (innymi słowy po upływie 70 lat - z reguły od momentu śmierci twórcy; patrz pkt 4). Jeżeli prawa autorskie co do utworu nie wygasły, wykluczona jest możliwość rozpowszechnienia utworu (płyty) w sposób wskazany w pytaniu bez zgody twórcy lub organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi). Art. 23 Ustawy przewiduje, iż bez zezwolenia twórcy wolno nieodpłatnie korzystać z już rozpowszechnionego utworu w zakresie własnego użytku osobistego. Zakres zaś własnego użytku osobistego obejmuje krąg osób pozostających w związku osobistym, w szczególności pokrewieństwa, powinowactwa lub stosunku towarzyskiego. Jak widać wyraźnie, krąg osób -współpracowników w firmie nie może być objęty zakresem własnego użytku utworu (płyty), do którego nie jest potrzebna zgoda twórcy.

2. Podobnie należy odpowiedzieć na pytanie nr 2: do rozpowszechnienia utworu (płyty) w sposób opisany w pytaniu potrzebna jest zgoda twórcy lub organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi, chyba że prawa autorskie co do utworu wygasły (upływ 70 lat).

3. W myśl art. 36 Ustawy, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w Ustawie autorskie prawa majątkowe gasną z upływem 70 lat: albo od śmierci twórcy, albo daty pierwszego rozpowszechnienia albo od śmierci twórców utworu audiowizualnego.

4. Trudno mówić o przejściu (nabyciu przez inny podmiot) praw autorskich co do utworu w sytuacji, kiedy autorskie prawa majątkowe wygasły na skutek upływu czasu przewidzianego w Ustawie. Art. 41 Ustawy przewiduje bowiem wyczerpująco, iż przejście tych prawa nastąpi na skutek dziedziczenia lub na podstawie umowy. Warto pamiętać, iż prawa autorskie do utworu to nie tylko prawa majątkowe, ale i prawa osobiste. Autorskie prawa osobiste chronią nieograniczoną w czasie i nie podlegającą zrzeczeniu się lub zbyciu więź twórcy z utworem, w szczególności zaś prawo do:

• autorstwa utworu,

• oznaczenia utworu swoim nazwiskiem lub pseudonimem albo do udostępnienia go anonimowo,

• nienaruszalności treści i formy utworu oraz jego rzetelnego wykorzystania,

• decydowania o pierwszym udostępnieniu utworu publiczności,

• nadzoru nad sposobem korzystania z utworu.

Wydaje się jednak, iż niema przeszkód w odtwarzaniu publicznym utworu bez zgody twórcy w sytuacji, kiedy autorskie prawa majątkowe wygasły na skutek upływu czasu.

Jako uzupełnienie powołanych wyżej treści prosimy zapoznać się z następującą odpowiedzią.