Zastrzeżenie praw autorskich

Pytanie: Proszę o wskazanie najprostszego i najtańszego sposobu zastrzeżenia praw autorskich w takich tematach jak pomysł na film, oraz słów i muzyki piosenki.

Odpowiedź:

Z mocy postanowień ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych przyjęe jest, iż przedmiotem prawa autorskiego jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia (utwór). Utworami tymi są między innymi utwory wyrażone słowem, symbolami matematycznymi, znakami graficznymi (literackie, publicystyczne, naukowe, kartograficzne oraz programy komputerowe), a także muzyczne i słowno-muzyczne. Z całą pewnością należy tu także zaliczyć wspomniane w pytaniu słowa i muzykę piosenki. Proszę jednak pamiętać, iż przedmiot prawa autorskiego, aby być chronionym musi zostać ustalony (np. spisany), dlatego sam pomysł na filma nie będzie podlegał ochronie. Natomiast w przypadku wyrazów twórczości, którym można nadać przymiot utworów należy pamiętać, iż ochrona przysługuje twórcy niezależnie od spełnienia jakichkolwiek formalności. Nie ma więc potrzeby dokonywania formalnośći, które zapewniłyby Panu ochronę. Generalna zasada jest taka, iż prawo autorskie przysługuje twórcy. Proszę również pamiętać, iż praw autorskich mamy 2 rodzaje: osobiste i majątkowe. Autorskie prawa osobiste chronią nieograniczoną w czasie i nie podlegającą zrzeczeniu się lub zbyciu więź twórcy z utworem, a w szczególności prawo do: 1) autorstwa utworu, 2) oznaczenia utworu swoim nazwiskiem lub pseudonimem albo do udostępniania go anonimowo, 3) nienaruszalności treści i formy utworu oraz jego rzetelnego wykorzystania, 4) decydowania o pierwszym udostępnieniu utworu publiczności, 5) nadzoru nad sposobem korzystania z utworu. Są one niezbywalne w przeciwieństwie do praw autorskich majątkowych. Ustawodawca we wspomnianej na początku ustawie przyznał twórcy mechanizmy ochrony osobistych i majątkowych praw autorskich, z których twórca może korzystać w razie ich naruszenia. Wynika z powyższego, iż faktycznie nie ma sposobu na "zabezpieczenie" praw autorskich, gdyż są one już niejako "zabezpieczone" przepisami w/w ustawy. Prawa autorskie są pod ochroną z mocy prawa i nie trzeba ku temu dokonywać żadnych formalności.