Ciekawy przykład przedmiotu prawa autorskiego - opinia prawna

W pierwszej kolejności należy rozstrzygnąć kwestię, czy przedmiotowy „niepowtarzalny program Pani pomysłu" jest utworem w rozumieniu art. 1 ustawy o prawie autorskim. Zgodnie z ustępem pierwszym tego artykułu: Przedmiotem prawa autorskiego jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia (utwór).

Z przepisu tego wynika, iż określony wytwór działalności ludzkiej, aby mógł zostać uznany za przedmiot prawa autorskiego musi spełniać przesłanki indywidualności i oryginalności. Przesłanka indywidualności utworu jest spełniona wtedy, gdy elementy jego formy i/lub treści nie są w pełni wyznaczone przez uprzednio dane elementy należące do domeny publicznej. Innymi słowy oznacza to, iż przy kształtowaniu formy i/lub treści utworu jego twórca wykorzystał obszar swobody w wyborze i uporządkowaniu składników utworu. (Tak Sąd Apelacyjny w Krakowie w wyroku z dnia 29 października 1997 r. o sygnaturze I ACa 477/97). W tym samym orzeczeniu Sąd Apelacyjny trafnie stwierdza, iż o twórczym charakterze dzieła mówić można, jeśli różni się ono w wystarczającym stopniu od innych wytworów intelektualnych. Nie znając szczegółów dotyczących samego programu nauczania, jesteśmy zmuszeni bazować na samym oświadczeniu osoby pytającej, iż jest on „niepowtarzalny", a zatem założyć, iż wskazane wyżej przesłanki są spełnione.

W tym przypadku problematyczne może być jednak inne zagadnienie. Otóż z art. 1 ust. 2¹ prawa autorskiego, wynika, iż: Ochroną objęty może być wyłącznie sposób wyrażenia; nie są objęte ochroną odkrycia, idee, procedury, metody i zasady działania oraz koncepcje matematyczne.