W jakich sytuacjach i komu w postępowaniu cywilnym przysługuje zażalenie?

Kiedy przysługuje zażalenie?

Zażalenie przysługuje tylko w tych przypadkach, w których Kodeks postępowania cywilnego je wyraźnie przewiduje. Tak więc, na gruncie postępowania procesowego zażalenie do sądu drugiej instancji przysługuje na postanowienia sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie (taką sytuacją jest np. odrzucenie pozwu - postanowienie o odrzuceniu pozwu kończy bowiem postępowanie w sprawie) a ponadto na postanowienia sądu pierwszej instancji i zarządzenia przewodniczącego, których przedmiotem jest:

• zwrot pozwu, odmowa odrzucenia pozwu, przekazanie sprawy sądowi równorzędnemu lub niższemu albo podjęcie postępowania w innym trybie;
• odmowa zwolnienia od kosztów sądowych lub cofnięcie takiego zwolnienia oraz odmowa ustanowienia adwokata lub radcy prawnego lub ich odwołanie;  
• oddalenie opozycji przeciwko wstąpieniu interwenienta ubocznego oraz niedopuszczenie interwenienta do udziału w sprawie wskutek uwzględnienia opozycji;  
• rygor natychmiastowej wykonalności;  
• wstrzymanie wykonania prawomocnego orzeczenia do czasu rozstrzygnięcia skargi o wznowienie postępowania; 
• stwierdzenie prawomocności orzeczenia, 
• skazanie świadka, biegłego, strony, jej pełnomocnika oraz osoby trzeciej na grzywnę, zarządzenie przymusowego sprowadzenia i aresztowania świadka oraz odmowa zwolnienia świadka i biegłego od grzywny i świadka od przymusowego sprowadzenia, 
• zawieszenie postępowania i odmowa podjęcia zawieszonego postępowania;  
• odmowa uzasadnienia orzeczenia oraz jego doręczenia;  
• sprostowanie lub wykładnia orzeczenia albo ich odmowa;  
• zwrot kosztów, określenie zasad ponoszenia przez strony kosztów procesu, wymiar opłaty, zwrot opłaty lub zaliczki, obciążenie kosztami sądowymi, jeżeli strona nie składa środka zaskarżenia co do istoty sprawy, koszty przyznane w nakazie zapłaty oraz wynagrodzenie biegłego i należności świadka; 
• oddalenie wniosku o wyłączenie sędziego;  
• zatwierdzenie ugody zawartej przed mediatorem;
• odrzucenie zażalenia;
• odrzucenie skargi na orzeczenie referendarza sądowego.