Pracownik, pracodawca a koszty procesu

Pytanie: Kogo Sąd Pracy obciąża kosztami procesu w sprawach pracy w przypadku, gdy pozew złożył pracownik i wygrał częściowo, a kogo gdy przegrał, kogo, gdy pozew złożył pracodawca i wygrał?

Odpowiedź:

Zgodnie z kodeksem postępowania cywilnego (art. 463) pracownik dochodzący roszczeń z zakresu prawa pracy oraz ubezpieczony nie mają obowiązku uiszczania opłat sądowych. Wydatki związane z czynnościami podejmowanymi w toku postępowania w sprawach z zakresu prawa pracy - o roszczenia pracownika - ponosi tymczasowo Skarb Państwa. Sąd w orzeczeniu kończącym postępowanie w instancji rozstrzyga o tych wydatkach, stosując odpowiednio przepisy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, z tym że obciążenie pracownika tymi wydatkami może nastąpić w wypadkach szczególnie uzasadnionych. Z przepisu jasno wynika, że zwolnienie przysługuje tylko pracownikowi występującemu w roli powoda i tylko w sprawach, w których dochodzi roszczeń z zakresu prawa pracy. Wnioski z cytowanego powyżej przepisu są następujące: - w sprawach o roszczenia pracownika ze stosunku pracy, a więc w sprawach o te roszczenia, w których pracownik jest powodem, obie strony nie ponoszą opłat sądowych (od pozwu, zażalenia, apelacji i kasacji itd.), jak też nie podlegają obciążeniu przewidzianemu w ustawie z 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, - w sprawach o roszczenia zakładu pracy ze stosunku pracy, a więc w sprawach o te roszczenia, w których zakład pracy jest stroną powodową, obie strony ponoszą wszystkie opłaty na zasadach ogólnych; - w sprawach z zakresu prawa pracy - z wyłączeniem spraw o roszczenia ze stosunku pracy - w których powodem (dochodzącym roszczeń) jest pracownik, zwolnienie od opłat obejmuje tylko pracownika, natomiast pozwany zakład pracy ponosi wszystkie obciążające go w toku postępowania opłaty, łącznie z opłatami, których pracownik nie miał obowiązku uiścić; - w sprawach z zakresu prawa pracy - z wyłączeniem spraw o roszczenia ze stosunku pracy - w których powodem jest zakład pracy, obie strony ponoszą wszystkie opłaty na zasadach ogólnych. Proszę zwrócić jeszcze uwagę na treść przepisu w miejscu stanowiącym, iż "...obciążenie pracownika tymi wydatkami może nastąpić w wypadkach szczególnie uzasadnionych". Za takie wypadki szczególnie uzasadnione uznaje się dochodzenie roszczenia przez pracownika oczywiście bezzasadnego, wynikającego z pieniactwa pracownika.