Sąd polubowny

Pytanie: W Umowie współpracy jest zapis, że spory rozstrzygał będzie Sąd Arbitrażowy, ponieważ nie ma już Sądu arbitrażowego, jest Sad polubowny, to czy można kierować sprawę do Sądu Powszechnego? Ponieważ idzie o uznanie rozwiązania Umowy za bezzasadne oraz odszkodowanie, to czy Sąd Polubowny może się zajmować tą sprawą? Jakie są kompetencje Sądu Polubownego i czy są jakieś ograniczenia dla jego właściwości?

Odpowiedź:

Kodeks postępowania cywilnego przewiduje możliwość wyboru postępowania przed sądem polubownym. Przyjmuje się, że postępowanie arbitrażowe toczy się przed sądem polubownym, nie ma zatem problemu jeżeli chodzi o zapis we wspomnianej w pytaniu umowie. Sąd polubowny może przesłuchiwać strony, świadków i biegłych i odbierać od nich przyrzeczenia, nie może jednak stosować środków przymusu. Postępowanie przed sądem polubownym opierać się powinno na zasadzie pełnej dyspozycyjności i równego prawa stron do bycia wysłuchanym. Sąd polubowny zasadniczo nie jest związany przepisami postępowania cywilnego. Sąd polubowny nie może brać pod uwagę faktów nie powołanych przez strony. Fakty nie zaprzeczone również wymagają udowodnienia. Sąd polubowny zobowiązany jest bowiem do umożliwienia stronom złożenia oświadczeń i wypowiedzenia się co do twierdzeń strony przeciwnej. Jeśli strona z tej możliwości nie skorzysta, sąd polubowny nie może wydać wyroku zaocznego, lecz musi wyjaśnić wszystkie okoliczności sprawy. Rozpoznanie sprawy powinno ograniczać się do przedmiotu poddanego zapisem pod rozstrzygnięcie sądu polubownego i sąd ten nie ma prawa wyjść poza granice żądania. Sąd polubowny sam nie dysponuje środkami przymusu w celu wyegzekwowania, np. przedstawienia dokumentu będącego w posiadaniu jednej ze stron. Nie ma przeszkód, by sprawa sporna poddana była pod sąd polubowny, w końcu zadaniem arbitrów jest właśnie rozstrzyganie kwestii spornych. Sąd polubowny także wydaje wyrok, który zapada bezwzględną większością głosów, chyba że zapis wymaga jednomyślności. W braku większości głosów przeważa głos superarbitra. Wyrok sądu polubownego powinien zawierać: 1) oznaczenie zapisu na sąd polubowny; 2) miejsce i datę wydania wyroku; 3) oznaczenie stron i arbitrów; 4) rozstrzygnięcie o żądaniach stron; 5) przytoczenie motywów, którymi kierował się sąd polubowny przy wydaniu wyroku; 6) podpisy wszystkich arbitrów. Proszę nadto pamiętać, że od wyroku sądu polubownego nie przysługuje odwołanie. Jednak wyrok sądu polubownego oraz ugoda przed nim zawarta mają moc prawną na równi z wyrokiem sądu państwowego lub ugodą przed takim sądem zawartą, po stwierdzeniu przez sąd państwowy ich wykonalności.