Pytanie: Pani X będąca pokrzywdzoną w postępowaniu przygotowawczym w sprawie o przestępstwo z art. 198 kk dostała wezwanie - po około rocznym trwaniu postępowania - na badania psychiatryczne. Prokurator wszczął to postępowanie po otrzymaniu zgłoszenia od sądu rodzinnego na podstawie treści zażalenia, a więc to nie Pani X zgłaszała to ewentualne przestępstwo. Ten sam prokurator jest stroną w postępowaniu w sądzie rodzinnym w sprawie o przywrócenie oraz o pozbawienie władzy rodzicielskiej Pani X. Zdaniem Pani X prokurator jest bardzo stronniczy w sprawie opiekuńczej. Prokuratur nie podjął nawet dochodzenia w sprawie zgłaszania fałszywych zeznań w sądzie oraz pism do sądu w sprawie opiekuńczej. Dodatkowo dwóch lekarzy zgłoszonych jako biegłych opiekowało się Panią X podczas pobytu w szpitalu w ciąży. Rodzina miała zastrzeżenia co do leczenia i przeniosła wtedy Panią X do innego szpitala. Lekarze ci w trakcie przebywania Pani X w szpitalu w czasie ciąży odmówili również zgody na wizytę Pani X u dentysty pomimo bólu zęba, ulegli dopiero po interwencji u Rzecznika Praw Pacjenta. Czy Pani X może odmówić badań? Czy prokurator może wykorzystać wyniki badań w sprawie opiekuńczej?
Odpowiedź:
Co do zasady osoba pokrzywdzona nie musi się poddawać badaniom lekarskim. Ustawodawca wprowadził jednak pewne wyjątki. Otóż przepis art. 192 § 1 kodeksu postępowania karnego stanowi, iż jeżeli karalność czynu zależy od stanu zdrowia pokrzywdzonego, nie może on sprzeciwić się oględzinom i badaniom nie połączonym z zabiegiem chirurgicznym lub obserwacją w zakładzie leczniczym. W art. 198 kodeksu karnego (o którym mowa w pytaniu) jednym ze znamion przestępstwa jest wykorzystanie wynikającego z upośledzenia umysłowego lub choroby psychicznej braku zdolności tej osoby do rozpoznania znaczenia czynu lub pokierowania swoim postępowaniem. Jak się domyślamy, to właśnie w związku z tym prokurator skierował pokrzywdzoną na badania. W związku z tym spełnione są warunku zastosowania art. 192 § 1 kpk, a co za tym idzie, Pani X nie może się sprzeciwić badaniom. Inaczej byłoby, gdyby Pani X była osobą najbliższą dla oskarżonego i odmówiła składania zeznań lub też uzyskała zwolnienie z obowiązku zeznawania ze względu na szczególny stosunek osobisty do oskarżonego - brak jednak o tym informacji w pytaniu.
Wyniki badań zostaną umieszczone w aktach postępowania karnego. Zarówno te wyniki, jak i inne protokoły czy opinie stanowić będą dokument w rozumieniu art. 244 kodeksu postępowania cywilnego. W związku z tym sąd opiekuńczy będzie mógł wykorzystać je jako dowód w prowadzonym przez siebie postępowaniu.

Jakie zasady obowiązują w prawie cywilnym?Czym są ogólne zasady prawa cywilnego i czemu służą? Zasady prawa cywilnego to kategoria norm prawnych, któe (...)
Jesteśmy prawnikami specjalizującymi się w różnych dziedzinach prawa. Nasz Zespół tworzą aktywni zawodowo profesjonaliści, posiadający wieloletnie doświadczenie w udzielaniu pomocy prawnej szerokiemu gronu Klientów.
Newsletter
ZUS przez internet. Zobacz, co załatwiszBędziesz mógł kontrolować pracodawcę, sprawdzić przyszłą emeryturę (...) »
Czy pełnomocnik pozwanej i sama pozwana mieli obowiązek poinformować Przewodniczącego na rozprawie o tym, że pozwana ma dokument (...)...
Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.