Opłata za wpis w księdze wieczystej

Odpowiedź:

Zgodnie z orzeczeniem SN z dnia 29 maja 2000r., sygnatura III CZP 11/2000, opublikowanym w OSNC 2000/10 poz. 177 od wniosku o wpis do księgi wieczystej własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, nabytego na podstawie umowy od członka spółdzielni, pobiera się wpis w wysokości określonej w par.31 pkt.2 rozporządzenia w sprawie określenia wysokości wpisów w sprawach cywilnych. Orzeczenie to dotyczy więc identycznej sytuacji i według niego od wniosku o wpis do księgi wieczystej ograniczonego prawa rzeczowego jakim jest własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu pobiera się wpis w wysokości jednej piątej wpisu stosunkowego. Rozstrzygnięcie dokonane przez SN było wynikiem bardzo poważnych problemów doktrynalnych, gdyż przepisy par. 31 i 33 wzajemnie się wykluczają. W akcie notarialnym został więc podany przepis będący prawidłową podstawą obliczenia wysokości wpisu, natomiast nastąpił błąd co do faktycznie pobranej kwoty. Obowiązek opłacenia wpisu w wysokości jednej piątej wpisu stosunkowego jest w każdym przypadku niezależny od podstawy przyjętej przez notariusza w akcie, wynika bowiem z przepisów prawa. Dlatego bez względu na oznaczenie w akcie notarialnym, że podstawą obliczenia wpisu jest par.31 czy 33 rozporządzenia istnieje po stronie wnioskodawcy obowiązek uiszczenia wpisu w wysokości piątej części wpisu stosunkowego. Z uwagi na powyższe nie istnieją podstawy do kierowania do notariusza roszczeń np. o odszkodowanie w wysokości dopłaty do prawidłowej wysokości wpisu.

Ważniejsze w przedstawionym wypadku wydaję się rozstrzygnięcie czy skutkiem nie uiszczenia wpisu będzie zwrot wniosku? W postępowaniu wieczystoksięgowym wniosek, podlegający opłacie stałej, który nie został należycie opłacony, sąd zwraca bez wezwania o uiszczenie tej opłaty. Jednak w terminie tygodniowym od dnia doręczenia zarządzenia o zwrocie wniosku wnioskodawca może uiścić brakującą opłatę. W takim przypadku wniosek wywołuje skutek od daty pierwotnego wniesienia. Skutek taki nie następuje w razie kolejnego zwrotu wniosku z tej samej przyczyny. 

Powyższa zasada dotycząca zwrotu wniosku ma jednak zastosowanie wyłącznie w razie pobierania w postępowaniu wieczystoksięgowym opłaty stałej. Od wniosku o wpis własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu uiszcza się jednak nie wpis stały, lecz stosunkowy. Dlatego w opisywanej sytuacji sąd nie zwraca od razu w całości lub w części nieopłaconego wniosku, ale wzywa wnioskodawcę do uiszczenia wpłaty w terminie tygodniowym od dnia doręczenia wezwania pod rygorem zwrotu pisma. Jeżeli opłata nie zostanie w tym terminie uzupełniona, nastąpi zwrot wniosku. Wpis do księgi wieczystej nie zostanie wtedy dokonany i dla jego dokonania konieczne będzie złożenie kolejnego wniosku.