Domaganie się warunkowego umorzenia postępowania

Odpowiedź:

Z pytania wynika, że prokurator skierował wniosek o skazanie bez rozprawy (art. 335 kpk). Wymagane jest tu, by doszło do uzgodnienia z oskarżonym kary lub środków karnych. Zamiast rozprawy odbywa się posiedzenie. Sąd nie jest władny skazać oskarżonego na posiedzeniu na innych warunkach niż te, które zostały przedstawione we wniosku lub wynegocjowane na posiedzeniu. Jeżeli zaś sąd uznaje, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku to zgodnie z art. 343 § 7 kpk, musi skierować sprawę do rozpoznania na zasadach ogólnych (Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Karna z dnia 31 marca 2005 r., sygn. akt IV KK 43/2005) - czyli na rozprawie. Wchodzi zatem w grę albo skazanie zgodnie z wnioskiem prokuratora, albo zmiana uzgodnionej kary na posiedzeniu - za zgodą oskarżonego oczywiście (sąd może sygnalizować, że wyda wyrok skazujący, jeżeli wniosek zostanie zmieniony), albo wreszcie wyznaczenie rozprawy i przeprowadzenie postępowania przed sądem na zasadach ogólnych.

Prokurator może także do sądu skierować wniosek o warunkowe umorzenie postępowania. Jest to jednak wniosek zupełnie inny niż opisany powyżej.

Jeśli oskarżony uzna, że wniosek o skazanie jest dla niego niekorzystny, może wycofać się z uzgodnień. W opisanej sytuacji pojawia się nawet inna kwestia - trudno mówić tu w ogóle o uzgodnieniu kary. Także i ten fakt można by podnieść przed sądem (w piśmie skierowanym do sądu lub na samym posiedzeniu). W efekcie sąd będzie zobowiązany wyznaczyć rozprawę, na której oczywiście oskarżony może domagać się warunkowego umorzenia postępowania i dowodzić okoliczności, które by je uzasadniały: że wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, a postawa sprawcy jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa. Dotychczasowa niekaralność za przestępstwo umyślne jest warunkiem koniecznym do warunkowego umorzenia postępowania. Nie stosuje się go także do sprawcy przestępstwa zagrożonego karą przekraczającą 3 lata pozbawienia wolności (art. 158 § 1 przewiduje karę do 3 lat pozbawienia wolności).