Odpisy pism procesowych i termin ich składania

Odpowiedź:

Z pytania nie wynika, czy jest to postępowanie prowadzone w szczególnym trybie (np. gospodarcze, uproszczone), czy strona przeciwna jest reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, co częściowo może mieć wpływ na odpowiedź. Zgodnie z § 158 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości Regulamin wewnętrznego urzędowania sądów powszechnych przy zobowiązaniu strony do dokonania czynności należy w postanowieniu lub zarządzeniu oznaczyć termin jej wykonania i wskazać skutki uchybienia tego terminu.

Zapewne w przedmiotowej sprawie sąd zobowiązując drugą stronę do złożenia odpisu pisma wskazał rygor, czyli skutek, jaki nastąpi w razie niewywiązania się strony z nałożonego na nią zobowiązania.

Sąd zobowiązując do złożenia pisma procesowego również winien - zgodnie z § 158 Regulaminu - wskazać rygor, który nastąpi w razie niezłożenia pisma w zakreślonym terminie. Jednakże sądy często określają go ogólnie: „pod rygorem ujemnych skutków procesowych”, bądź „pod rygorem utraty prawa powoływania się na nowe wnioski, dowody, twierdzenia w toku dalszego postępowania”. Złożenie pisma procesowego z kilkudniowym opóźnieniem nie będzie mieć raczej żadnych negatywnych konsekwencji, jeżeli przepis takich na strony nie nakłada (jak np. w postępowaniu uproszczonym przepis art. 505⁵ § 1 kpc stanowi, że okoliczności faktyczne, zarzuty i wnioski dowodowe nie zgłoszone w pozwie, odpowiedzi na pozew, na pierwszym posiedzeniu przeznaczonym na rozprawę lub w sprzeciwie od wyroku zaocznego mogą być rozpoznawane tylko wtedy, gdy strona wykaże, że nie mogła ich powołać wcześniej lub gdy potrzeba ich powołania wynikła później). Trudno bowiem uznać, że kilkudniowe opóźnienie jest działaniem na zwłokę. Znajdzie tu wówczas zastosowanie przepis art. 217 § 1 kpc, w myśl którego strona może aż do zamknięcia rozprawy przytaczać okoliczności faktyczne i dowody na uzasadnienie swych wniosków lub dla odparcia wniosków i twierdzeń strony przeciwnej, z zastrzeżeniem niekorzystnych skutków, jakie według przepisów niniejszego kodeksu mogą dla niej wyniknąć z działania na zwłokę lub niezastosowania się do zarządzeń przewodniczącego i postanowień sądu. Niekorzystne skutki związane z działaniem przez stronę na zwłokę lub niezastosowaniem się do zarządzeń przewodniczącego mogą polegać na uznaniu przez sąd pewnych faktów za przyznane, gdy strona się do nich nie wypowie (art. 230 kpc), na niekorzystnej dla strony ocenie tego rodzaju jej zachowania (art. 233 kpc), wreszcie na obciążeniu strony kosztami postępowania (art. 103 § 2 kpc). Sad ocenia to biorąc pod uwagę całokształt okoliczności w sprawie. Stronie przeciwnej przysługuje oczywiście prawo domagania się od sądu wdrożenia rygoru, jaki przewidział nakładając na stronę zobowiązanie.