Pełnomocnik substytucyjny

1) wszystkich łączących się ze sprawą czynności procesowych, nie wyłączając powództwa wzajemnego, skargi o wznowienie postępowania i postępowania wywołanego ich wniesieniem, jako też wniesieniem interwencji głównej przeciwko mocodawcy;

2) wszelkich czynności dotyczących zabezpieczenia i egzekucji;

3) udzielenia dalszego pełnomocnictwa procesowego adwokatowi lub radcy prawnemu;

4) zawarcia ugody, zrzeczenia się roszczenia albo uznania powództwa, jeżeli czynności te nie zostały wyłączone w danym pełnomocnictwie;

5) odbioru kosztów procesu od strony przeciwnej.

Przepis ten nie jest wszakże w pełni adekwatny do pytania, mamy w nim bowiem do czynienia z zastępstwem dokonanym przez aplikanta. Należy zatem stwierdzić, iż decydującym argumentem okaże się treść pełnomocnictwa. Jeżeli z treści pełnomocnictwa wynikać będzie uprawnienie pełnomocnika do powołanie pełnomocnika substytucyjnego (zastępcy), wówczas reprezentowanie strony przez pełnomocnika substytucyjnego będzie odpowiadać prawu.

Jeśli chodzi zaś o dopuszczalność ustanowienia aplikantów zastępcami profesjonalnych pełnomocników, sprawa została uregulowana w przepisach dotyczących zawodu adwokata lub radcy prawnego. Art. 77 Prawa o adwokaturze stanowi, iż aplikant adwokacki może zastępować adwokata tylko przed sądem rejonowym, organami ścigania, organami państwowymi, samorządowymi i innymi instytucjami. Po roku i sześciu miesiącach aplikacji adwokackiej aplikant adwokacki może także zastępować adwokata przed innymi sądami, z wyjątkiem Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu. Z kolei art. 35¹ Ustawy o radcach prawnych przewiduje, iż po upływie sześciu miesięcy od rozpoczęcia aplikacji radcowskiej aplikant radcowski może zastępować radcę prawnego przed sądem rejonowym i organami administracji pierwszej instancji. Po dwóch latach aplikacji radcowskiej aplikant radcowski może zastępować radcę prawnego przed innymi sądami, z wyjątkiem Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego.