Wstąpienie do procesu przez rzecznika konsumenta

Odpowiedź:

Zgodnie z art. 63[3] i 63[4] kpc w sprawach o ochronę interesów konsumentów powiatowy (miejski) rzecznik konsumentów może wytaczać powództwa na rzecz obywateli, a także wstępować, za zgodą powoda, do postępowania w tych sprawach w każdym jego stadium. W sprawach, o których mowa wyżej do powiatowego (miejskiego) rzecznika konsumentów stosuje się odpowiednio przepisy o prokuratorze.

Jednakże w postępowaniu odrębnym o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone rzecznik ma odrębną, samodzielną legitymację procesową (tak M. Jędrzejewska w: M.  Jędrzejewska, T. Ereciński, J. Gudowski, Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze. Część druga, Postępowanie zabezpieczające. Warszawa 2007 Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis wydanie II: 

„Powództwa te mają inny charakter niż powództwa z art. 63[3]; w sprawach tych rzecznik konsumentów ma własną legitymację procesową opartą na art. 479[38] i nie będzie miał do niego odpowiednio zastosowania art. 57").

W przepisie tym (tj. art. 57 kpc) chodzi o to, że prokurator, gdy nie działa na rzecz oznaczonej strony, musi pozwać wszystkie osoby danego stosunku prawnego. Rzecznik nie musi tego robić. Rzecznik nie jest ograniczony do wstępowania tylko w procesy, w których występują konsumenci zamieszkujący dany powiat. Jak wskazywaliśmy wcześniej wyrok wydany w tym postępowaniu jest specyficzny, gdyż osiąga skutki wobec wszystkich podmiotów, po wpisaniu do rejestru. Dlatego wydaje się, że rzecznik mógłby raczej wstąpić do postępowania niż wytoczyć odrębne powództwo. Mielibyśmy bowiem do czynienia ze specyficzną sytuacją, w której sąd rozpoznaje dwa razy w zasadzie tę samą sprawę. Naszym zdaniem, wobec odrębnej legitymacji procesowej rzecznika, nie musi on uzyskiwać zgody konsumenta na wstąpienie do procesu.