Brak numeru PESEL

Pytanie: Czy brak nr PESEL w dziale ewidencji ludności jest równoznaczne z tym, że dana osoba nie istnieje ( nie ma dla niej aktu urodzenia )?

Odpowiedź:

Brak numeru PESEL (Powszechny Elektroniczny System Ewidencji Ludności) nie przesądza o nieistnieniu, bądź istnieniu danej osoby. Nadanie nr PESEL, nie jest bowiem konstytutywną przesłanką zaistnienia osoby. Jest to unikalny numer nadany przez ministra właściwego do spraw administracji publicznej w celu prowadzenia ewidencji ludności. Ma on zatem charakter deklaratoryjny (tj. potwierdzający dany stan prawny) a nie konstytutywny (tj. zmieniający stan prawny). Brak numeru PESEL może jednak prowadzić do sytuacji, w której fizycznie istniejąca osoba pozostaje niezauważona i traktowana jako nieistniejąca we wszystkich przypadkach gdzie do identyfikacji wykorzystywany jest nr PESEL. Dochodzi więc do rozbieżności stanu prawnego ze stanem faktycznym, co w przypadku rozbudowanego systemu ewidencji wykorzystującego nr PESEL jako podstawę identyfikacji osoby prowadzić może do niemożności korzystania z przysługujących uprawnień oraz wykonywania ciążących obowiązków. Wydaje się, że wskazany w pytaniu brak aktu urodzenia może być przyczyną nienadania nr PESEL. Należy podjąć zatem czynności zmierzające do sporządzenia aktu urodzenia. W normalnym toku rzeczy akt ten sporządza się na podstawie zgłoszenia dokonanego przez ojca, matkę, inną osobę obecną przy porodzie, lekarza lub położną bądź zakład opieki zdrowotnej. Jeżeli rodzice nie są znani akt sporządza się na podstawie orzeczenia sądu opiekuńczego. W przypadku, gdy akt nie został jednak sporządzony i nie można już tego dokonać w normalny sposób należy dokonać jego ustalenia. Dokonuje tego sąd w postępowaniu nieprocesowym na wniosek osoby zainteresowanej.