Kontrola opłat za wywóz śmieci

Pytanie: W ostatnią sobotę na naszej ulicy straż miejska przeprowadziła kontrolę opłat za wywóz śmieci. Pukali do każdego domu, żądając okazania potwierdzenia opłat za wywóz śmieci oraz podania liczby osób zameldowanych pod danym numerem. Jakie służby są uprawnione do takiej kontroli i czy mają prawo przeprowadzać ją w moim domu?

Odpowiedź:

Uprawnienia i obowiązki straży miejskiej (straży gminnej) reguluje ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych. Jest to samorządowa formacja powołana "do ochrony porządku publicznego na terenie gminy. Może ją utworzyć rada gminy. Pomimo, że wspomniana ustawa jest podstawowym aktem pranym w tym zakresie, to jednak wszystkich zadań, z przede wszystkim uprawnień strażników miejskich (gminnych) nie określa. Kluczowym jest w tym wypadku przepis artykułu 10 w/w aktu. Stanowi on, iż straż wykonuje zadania w zakresie ochrony porządku publicznego wynikające z ustaw i aktów prawa miejscowego. A skoro tak, to ocena tego, czy strażnicy mieli prawo postąpić tak, jak zostało to opisane w pytaniu zależy od postanowień prawa miejscowego. I tak bardzo prawdopodobne jest, iż strażnicy podjęli powyższe działania na podstawie konkretnej uchwały rady miejskiej w Pana/Pani miejscowości. Istotnym aktem prawnym w opisanym przypadku jest także ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Zgodnie z jej artykułem 3 utrzymanie czystości i porządku w gminach należy do obowiązkowych zadań własnych gminy. Natomiast wykonanie takiego obowiązku wymaga od gminy nakładów finansowych bądź działań organizacyjnych dla stworzenia w gminie systemu usuwania odpadów komunalnych. Na gminie również spoczywa obowiązek kontroli utrzymania ładu i czystości na jej terenie. Wykorzystywana w tym celu jest właśnie straż gminna (miejska). Tym bardziej, iż zgodnie z artykułem 11 ustawy o strażach gminnych do zadań straży należy w szczególności: • ochrona spokoju i porządku w miejscach publicznych, • współdziałanie z właściwymi podmiotami w zakresie ratowania życia i zdrowia obywateli, pomocy w usuwaniu awarii technicznych i skutków klęsk żywiołowych oraz innych miejscowych zagrożeń, którymi mogą być np.: plaga gryzoni na wysypiskach czy osiedlach, zalew odpadami po masowych imprezach czy w miejscowościach o sezonowym ruchu turystycznym, • informowanie społeczności lokalnej o stanie i rodzajach zagrożeń, a także inicjowanie i uczestnictwo w działaniach, mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym, i współdziałanie w tym zakresie z organami państwowymi, samorządowymi i organizacjami społecznymi. Przykładem tych działań może być informowanie lokalnej społeczności o przepisach karnych w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.