Zwrot wywłaszczonych nieruchomości

Odpowiedź:

Z przedstawionego pytania nie wynika, na jakiej podstawie nastąpił zwrot wywłaszczonej nieruchomości (podstawa ta powinna być wskazana w decyzji), a zatem przyjmujemy, że odbyło się to na zasadach wskazanych w ustawie o gospodarce nieruchomościami. Niniejsza odpowiedź opiera się o brzmienie tej ustawy na dzień 01.01.1999 r, gdyż w pytaniu został wskazane, że zwrot nastąpił w roku 1999.

Zgodnie z tą ustawą, poprzedni właściciel lub jego następca prawny mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Nieruchomość wywłaszczona podlega zwrotowi w stanie, w jakim znajduje się w dniu jej zwrotu. W razie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, poprzedni właściciel lub jego następca prawny zwraca Skarbowi Państwa lub właściwej jednostce samorządu terytorialnego, w zależności od tego, kto jest właścicielem nieruchomości w dniu zwrotu, wypłacone odszkodowanie, a także nieruchomość zamienną, jeżeli była przyznana w ramach odszkodowania.

Odszkodowanie to podlega waloryzacji, z tym że jego wysokość po waloryzacji nie może być większa niż wartość rynkowa nieruchomości w dniu zwrotu, a jeżeli ze względu na rodzaj nieruchomości nie można określić jej wartości rynkowej, nie może być większa niż jej wartość odtworzeniowa.  Jednakże, osoby, które zostały pozbawione własności nieruchomości w wyniku wywłaszczenia dokonanego przed dniem 5 grudnia 1990 r., w razie zwrotu tych nieruchomości, zwracają odszkodowanie zwaloryzowane, w wysokości nie większej niż 50% aktualnej wartości tych nieruchomości.  W razie zmniejszenia się albo zwiększenia wartości nieruchomości wskutek działań podjętych na nieruchomości po jej wywłaszczeniu, zwaloryzowane odszkodowanie podlega odpowiednio zmniejszeniu lub zwiększeniu o kwotę równą różnicy wartości ustalonej na dzień zwrotu. Przy ustalaniu różnicy wartości przyjmuje się stan nieruchomości z dnia wywłaszczenia oraz stan nieruchomości z dnia zwrotu.  Ustalenie stopnia zmniejszenia albo zwiększenia wartości nieruchomości następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego.

Z powyższego wynika zatem, że rozliczenie pomiędzy osobą, na której rzecz zwracana jest nieruchomość, a pomiędzy Skarbem Państwa czy też gminą następuje poprzez stosowne ustalenie wysokości zwracanego odszkodowania. Jeżeli zatem takie zwaloryzowane odszkodowanie zostało określone, gmina nie może dodatkowo domagać się zwrotu poniesionych nakładów.