Naruszenie praw autorskich

Odpowiedź:

Artykuł 16 Prawa autorskiego stanowi, iż autorskie prawa osobiste chronią nieograniczoną w czasie i nie podlegającą zrzeczeniu się lub zbyciu więź twórcy z utworem, a w szczególności prawo do:

1. autorstwa utworu,

2. oznaczenia utworu swoim nazwiskiem lub pseudonimem albo do udostępniania go anonimowo,

3. nienaruszalności treści i formy utworu oraz jego rzetelnego wykorzystania,

4. decydowania o pierwszym udostępnieniu utworu publiczności,

5. nadzoru nad sposobem korzystania z utworu.

W pytaniu porusza Pan tylko kwestię ewentualnego kontaktu z wydawnictwem, tymczasem zgodnie z powyższymi informacjami należy jeszcze uwzględnić kwestię autorskich praw osobistych twórcy, czyli autora owej książki, bądź jej redaktora.

Koniecznym jest zatem skontaktowanie się z autorem/redaktorem opisanej książki w celu uzyskania jego zgody na wykorzystanie tego utworu (książka tak pozostaje utworem w rozumieniu przepisów prawa autorskiego). Jest to konieczne dlatego, iż mógłby Pan narazić się na odpowiedzialność wynikającą z artykułu 78 Prawa autorskiego. Zgodnie z jego treścią twórca, którego autorskie prawa osobiste zostały zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania. W razie dokonanego naruszenia może także żądać, aby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności aby złożyła publiczne oświadczenie o odpowiedniej treści i formie. Jeżeli naruszenie było zawinione, sąd może przyznać twórcy odpowiednią sumę pieniężną tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę lub - na żądanie twórcy - zobowiązać sprawcę, aby uiścił odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez twórcę cel społeczny.  Jeżeli twórca nie wyraził innej woli, po jego śmierci z powództwem o ochronę autorskich praw osobistych zmarłego może wystąpić małżonek, a w jego braku kolejno: zstępni, rodzice, rodzeństwo, zstępni rodzeństwa. Jest jednak ciągle tylko jeden aspekt opisanej sytuacji. Do omówienia pozostaje jeszcze kwestia autorskich praw majątkowych chronionych niezależnie od praw osobistych.

Autorskie prawa majątkowe trwają 70 lat i - co do zasady - w tym okresie twórcy przysługuje wyłączne prawo do korzystania z utworu i rozporządzania nim na wszystkich polach eksploatacji oraz do wynagrodzenia za korzystanie z utworu.