Nabycie służebności przez zasiedzenie

Pytanie: Czy można nabyć służebność przejazdu przez zasiedzenie. Od 40 lat dojeżdżamy drogą do swoich działek, aż tu okazało się, że żaden z nas nie ma wpisanej służebności. Właściciel chce ją nam zamknąć chyba że ją wykupimy. My uważamy, że jeżeli przez 40 lat mu nie przeszkadzało że korzystali nasi rodzice z drogi i nie interweniował to akceptował taki stan jakby ta służebność była na papierze.

Odpowiedź:

Służebność gruntowa jest jedynym ograniczonym prawem rzeczowym, które może podlegać zasiedzeniu. Zgodnie z art. 292 kodeksu cywilnego, służebność gruntowa może być nabyta przez zasiedzenie tylko w wypadku, gdy polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia. Tak więc w państwa przypadku służebność może zostać nabyta w drodze zasiedzenia, jeżeli korzystanie z drogi przebiegającej przez nieruchomość sąsiednią polegało na korzystaniu z widocznego urządzenia. Bardzo ważnym jest więc interpretacja pojęcia „trwałego i widocznego urządzenia”. Nie ma jakiejś ogólnej definicji tego pojęcia, i było ono częstym przedmiotem interpretacji sądów. Przyjmuje się, iż urządzeniem takim jest wynik celowego działania ludzkiego, uzewnętrzniony w trwałej postaci widocznych przedmiotów czy urządzeń wymagających do swego powstania pracy ludzkiej. Dlatego urządzeniem takim nie jest np. zwykła polna droga, powstała na skutek stałego przejeżdżania pewnym szlakiem i zaznaczona na gruncie jedynie koleinami oraz śladami przepędzania bydła (orzeczenie SN z 26 listopada 1959 r., 1 CR 516/59, OSN 1/62, poz. 8). Urządzeniem będzie już np. utwardzona żwirem już kamieniami droga, lub wypełnione żwirem koleiny, wykonane przez korzystającego ze służebności).