Pytanie: Jeżeli mam ustanowioną na działce sąsiada służebność drogi koniecznej na rzecz mojej działki i nabędę niewielki udział we współwłasności na wspomnianej działce sąsiada, to czy słuźebność ta wygasa?
Odpowiedź:
Zgodnie z art. 247 k.c. „Ograniczone prawo rzeczowe wygasa, jeżeli przejdzie na właściciela rzeczy obciążonej albo jeżeli ten komu prawo takie przysługuje nabędzie własność rzeczy obciążonej”. Bez najmniejszych wątpliwości, służebność drogi koniecznej jest ograniczonym prawem rzeczowym i art. 247 k.c. znajduje zastosowanie do sytuacji, w których, mamy do czynienia z tzw. konfuzją (tj. sytuacją określoną w art. 247 k.c.). Problem pojawia się, gdy ograniczone prawo rzeczowe nie przechodzi na właściciela, lecz na współwłaściciela rzeczy obciążonej albo „jeżeli ten komu prawo takie przysługuje nabędzie” współwłasność, a nie własność rzeczy obciążonej. Kodeks cywilny nie normuje takiej sytuacji wprost. Odpowiedź może więc opierać się tylko na orzecznictwie Sądu Najwyższego i stanowisku doktryny.
W doktrynie przeważa pogląd, że w przypadku służebności drogi koniecznej nie nastąpi konfuzja (zbieg praw, np. gdy wierzyciel staje się swoim dłużnikiem lub gdy najemca staje się właścicielem wynajmowanego lokalu), jeżeli uprawniony z drogi koniecznej zostanie współwłaścicielem nieruchomości obciążonej. Twierdzenie takie uzasadnia się niemożliwością wykonywania uprawnienia z drogi koniecznej na udziale. Korzystanie z drogi koniecznej może mieć miejsce jedynie na nieruchomości jako całości. Tak więc służebność nie wygaśnie na udziale nowego współwłaściciela. Tym bardziej oznacza to, że służebność nie wygaśnie na udziale byłego jedynego właściciela. Inaczej miałaby się sprawa w przypadku innego prawa ograniczonego np. użytkowania. Wtedy ograniczone prawo rzeczowe wygasłoby jedynie na udziale nowego, uprawnionego z tytułu użytkowania, współwłaściciela. W obydwu przypadkach, możemy zauważyć, że ograniczone prawo rzeczowe utrzymuje się na udziale byłego właściciela nieruchomości obciążonej.
Podobnie z orzeczeń Sądu Najwyższego można wyprowadzić wniosek, że w przypadku, gdy osoba, której przysługuje służebność drogi koniecznej, przez fakt stania się współwłaścicielem nieruchomości obciążonej, nie przestaje być osobą uprawnioną z tytułu tej służebności. Oznacza to, że jeśli staniemy się współwłaścicielem drugiej nieruchomości, to nadal będzie nam przysługiwać prawo korzystania z drogi koniecznej przechodzącej przez tę nieruchomość.
Podsumowując, jeżeli nabędziemy mniejszościowy udział we współwłasności działki, co do której przysługuje nam służebność drogi koniecznej, służebność ta nie wygasa i utrzymuje się na wspomnianej działce w dalszym ciągu. Fakt, że jest to mały udział we współwłasności, nie wpływa na możliwość korzystania z uprawnienia drogi koniecznej, która nieustannie obciąża tę nieruchomość.

USTAWAz dnia 23 kwietnia 1964 r.Kodeks cywilny Dz.U. z 1964 Nr 16, poz. 93; Dz.U. z 1971 Nr 27, poz. 252; (...)
Posiadam działkę, do której prowadzi pas ziemi pełniący funkcję drogi. Droga nie należy do mnie. Mam w księdze wieczystej zapisaną (...)
Jesteśmy prawnikami specjalizującymi się w różnych dziedzinach prawa. Nasz Zespół tworzą aktywni zawodowo profesjonaliści, posiadający wieloletnie doświadczenie w udzielaniu pomocy prawnej szerokiemu gronu Klientów.
Newsletter
Nowe opłaty sądowe. Co będzie droższe?Więcej zapłacisz za nabycie spadku czy kserowanie dokumentów znajdujących (...) »
Kiedy przysługuje dożywotnia służebność mieszkania?...
Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.