Służebność mieszkania - dożywocie

Pytanie: Kupiłem dom, którego były właściciel ma prawo nadal tam mieszkać na podstawie zagwarantowanej w akcie kupna -sprzedaży dożywotniej i osobistej służebności mieszkania. Czy to oznacza, że jeśli w przyszłości sprzedam ten dom i ów pan zamieszka w lokalu czynszowym, ja będę musiał opłacać mu czynsz?

Odpowiedź:

Umowa przez Pana zawarta to umowa o dożywocie. Jeżeli w umowie takiej nabywca nieruchomości zobowiązał się obciążyć ją na rzecz zbywcy osobistą służebnością mieszkania służebność ta należy do treści prawa dożywocia. To znaczy, że będą do niej stosowane zarówno przepisy o służebności osobistej, jak i o umowie o dożywocie. Nie ma przeszkód w dokonaniu sprzedaży nieruchomości obciążonej osobistą służebnością mieszkania. Zakaz taki stanowiłby bowiem ograniczenie prawa własności, nie mające pokrycia w obowiązujących przepisach prawa. Wprowadzenie takiego zakazu nie uzasadnia też interes osoby, na rzecz której nastąpiło ustanowienie służebności osobistej mieszkania, skoro uprawnienie to znajduje zabezpieczenie w innych rozwiązaniach. Według orzecznictwa zarówno służebność gruntowa, jak i służebność osobista (w tym przypadku mieszkania) obciąża każdoczesnego właściciela określonej nieruchomości. Zatem w wypadku zbycia nieruchomości obciążonej dożywociem nabywca wstępuje z mocy samego prawa w miejsce uprzedniego właściciela będącego kontrahentem dożywotnika. Nabywca będzie ponosił osobistą odpowiedzialność za świadczenia tym prawem objęte, chyba że stały się wymagalne w czasie, kiedy nieruchomość nie była jego własnością. Jeżeli zobowiązany z tytułu umowy o dożywocie zbył nieruchomość, dożywotnik może żądać także zmiany prawa dożywocia na dożywotnią rentę odpowiadającą wartości tego prawa (art.914 kodeksu cywilnego). Nie może jednak ani dożywotnik, ani aktualny właściciel całej nieruchomości żądać całkowitego rozwiązania umowy o dożywocie. Zapis o umowie dożywocia można umieścić w księdze wieczystej dotyczącej nieruchomości (art. 16 ustawy o księgach wieczystych i hipotece).