Wynagrodzenie za ustanowienie służebności

Pytanie: W przypadku służebności wszędzie mówi się o zadośćuczynieniu za straty spowodowane służebnością. Jakie kwoty wchodza w grę w przypadku gdy wspomniana osoba traci pas ziemi na odcinku 100 metrów o szerokości 1 metra. Zaznaczam, że od kilkudziesięciu lat ów pas ziemi de facto wchodzi w skład drogi, a właścicielka w tej chwili będzie się grodziła - czyli jej strata jest niewielka. Co sąd bierze pod uwagę w ustalaniu kwoty?

Odpowiedź:

Zgodnie z postanowieniem SN z 2000r. właścicielowi nieruchomości obciążonej przysługuje wynagrodzenie za ustanowienie służebności drogi koniecznej, chociażby nie poniósł z tego tytułu żadnej szkody. Jeżeli jednak szkodę taką poniósł, jest obowiązany wykazać jej wysokość (art. 6 k.c.). Wynika z tego, że jeżeli właściciel nieruchomości obciążonej poniósł/ ponosi szkodę, to wysokość wynagrodzenia będzie wyliczona w oparciu o wysokość szkody. Wysokość wynagrodzenia mogą strony ustalić dowolnie; jeżeli będzie je ustalał sąd to może to zrobić np. na podstawie opinii biegłego, albo na podstawie posiadanego doświadczenia życiowego. Wyliczenie wynagrodzenia będzie się opierało np. na wartości fragmentu nieruchomości na którym będzie ustanowiona droga konieczna; w oparciu o panujące w okolicy zwyczaje (nie może być wyliczona w oderwaniu od miejscowych warunków). Zgodnie z jedną z uchwał SN wynagrodzenie może być ustalone w formie świadczeń okresowych za ustanowioną służebność drogi koniecznej (art. 145 § 1 k.c.) oraz może być zmienione w razie zmiany stosunków (art. 907 § 2 k.c.). Należy także podkreślić, że zgodnie z postanowieniem SN wysokość wynagrodzenia za ustanowienie służebności drogi koniecznej (art. 145 § 1 k.c.) nie podlega obniżeniu na tej podstawie, że potrzeba ustanowienia tej służebności jest następstwem podziału nieruchomości dotychczas stanowiącej współwłasność właścicieli nieruchomości obciążonej i władnącej.