Małoletni sprawca szkody

Odpowiedź:

Pieszy może ponosić odpowiedzialność za szkodę na zasadach ogólnych, czyli na zasadzie winy. Jednakże w pytaniu wskazano, iż sprawcą był małoletni. Należy pamiętać, że zgodnie z uregulowaniami kodeksu cywilnego, małoletni, który nie ukończył lat trzynastu, nie ponosi odpowiedzialności na zasadzie winy. Jeśli chodzi o osobę między 13 a 18 rokiem życia, to tu ewentualna odpowiedzialność będzie zależeć od tego, czy jej rozwój umysłowy osiągnął taki stopień, że mogła ona pojąć sens i skutki czynu, którego dokonała (tego wymaga art. 425 § 1 kc).

Należy pamiętać, że odpowiedzialność na zasadzie winy wymaga udowodnienia przez poszkodowanego istnieje tejże winy po stronie sprawcy, a także szkody i związku przyczynowego między nimi.

Ponadto w grę mogłaby wchodzić odpowiedzialność za winę w nadzorze (art. 427 kc), przy czym zarzut musi dotyczyć konkretnego zaniedbania. Z mocy ustawy do nadzoru nad małoletnim zobowiązani są rodzice dziecka, nauczyciele, pracownicy domów wychowawczych etc. Istnieje domniemanie co do winy w nadzorze i związku przyczynowego między nią a szkodą, więc poszkodowany nie musi tego udowadniać. Jednakże zobowiązani do nadzoru mogą uwolnić się od odpowiedzialności, jeżeli wykażą, że dopełnili swych obowiązków lub że szkoda powstałaby także przy starannym wykonywaniu nadzoru. W przypadku małoletnich powyżej lat 13 może się zdarzyć, iż odpowiedzialność będzie ponosił zarówno małoletni, jak i osoby zobowiązane do nadzoru nad nim, jako dłużnicy solidarni (art. 441 kc).

Wreszcie w wyjątkowych sytuacjach, gdy brak jest osób zobowiązanych do nadzoru albo nie można od nich uzyskać odszkodowania, można żądać naprawienia szkody od samego sprawcy, jeżeli z okoliczności, a zwłaszcza z porównania stanu majątkowego poszkodowanego i sprawcy, wynika, że wymagają tego zasady współżycia społecznego.