Odpowiedzialność ubezpieczyciela i sprawcy szkody

Pytanie: Jestem pokrzywdzoną w procesie karnym i zamierzam również wystąpić o przyznanie mi statusu oskarżyciela posiłkowego. Wystąpiłam już o odszkodowanie w związku z poniesionymi stratami do firmy ubezpieczeniowej. Czy w dalszym ciągu mogę domagać się odszkodowania od oskarżonego w toku sprawy? Jeżeli tak, to czy taka możliwość istnieje tylko poprzez wystąpienie z powództwa cywilnego czy można to zrealizować w jakiś inny sposób?

Odpowiedź:

Problem dopuszczalności dochodzenia odszkodowania na zasadach ogólnych obok spełnienia świadczenia przez zakład ubezpieczeń z tytułu powstania jego odpowiedzialności, uzależniony jest od rodzaju ubezpieczeń. W przypadku ubezpieczeń majątkowych ubezpieczycielowi przysługuje roszczenie zwrotne czyli tzw. regres do sprawcy szkody. Oznacza to, iż z momentem gdy zakład ubezpieczeń zapłaci odszkodowanie, przechodzą na niego z mocy prawa roszczenia ubezpieczającego przeciwko osobie trzeciej, do wysokości sumy zapłaconej przez zakład. Gdy szkoda przewyższa tą sumę możliwe jest dochodzenie nadwyżki na zasadach ogólnych. Ubezpieczenia osobowe nie mają natomiast charakteru kompensacyjnego a ich wysokość nie zależy od rozmiarów szkody czy zobowiązania odszkodowawczego. Za dopuszczalne tym samym uznać należy dochodzenie odszkodowania od sprawcy w pełnej wysokości. Dochodzenie roszczenia odszkodowawczego może nastąpić poprzez wytoczenie powództwa cywilnego ale w toku procesu karnego dopuszczalne jest wszczęcie tzw. akcji cywilnej czyli postępowania zmierzającego do załatwienia kwestii odpowiedzialności cywilnej oskarżonego. Stosownie bowiem do art. 62 kpk pokrzywdzony aż do rozpoczęcia przewodu sądowego na rozprawie głównej może wytoczyć przeciw oskarżonemu powództwo cywilne w celu dochodzenia w postępowaniu karnym roszczeń majątkowych wynikających bezpośrednio z popełnienia przestępstwa.