Roszczenie odszkodowawcze

Jeśli poszkodowany w wyniku przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego chce popierać akt oskarżenia, może działać w charakterze oskarżyciela posiłkowego.

W przypadku skazania za przestępstwo m.in. bezpieczeństwa w komunikacji lub przeciwko mieniu, sąd na wniosek pokrzywdzonego orzeka obowiązek naprawienia wyrządzonej szkody w całości lub w części. Naprawienie szkody obejmuje tylko szkodę rzeczywiście poniesioną, nie obejmuje zaś utraconych korzyści, ani odsetek od momentu powstania szkody do momentu jej naprawienia. Sąd nie działa w tej kwestii z urzędu i dla orzeczenia naprawienia szkody konieczny jest wniosek pokrzywdzonego. Orzeczenie naprawienia szkody nie zamyka poszkodowanemu drogi do dochodzenia odszkodowania na drodze postępowania cywilnego, jeżeli orzeczone naprawienie szkody nie pokryło w całości poniesionej szkody.

Pokrzywdzony może też aż do rozpoczęcia przewodu sądowego na rozprawie głównej wytoczyć przeciw oskarżonemu powództwo cywilne w celu dochodzenia w postępowaniu karnym roszczeń majątkowych wynikających bezpośrednio z popełnienia przestępstwa. W tym celu poszkodowany powinien złożyć pozew do sądu karnego, przed którym toczy się postępowanie karne w sprawie. Na odmowę przyjęcia powództwa cywilnego zażalenie nie przysługuje.

Poszkodowany może też dochodzić naprawienia szkody w drodze powództwa cywilnego w postępowaniu toczącym się przed sądem cywilnym.

Jeżeli pojazd, którym poruszał się sprawca, bez względu kto jest jego właścicielem, ubezpieczony był w ramach ubezpieczenia OC posiadacza pojazdu (oczywiście powinien być ubezpieczony) , pokrzywdzony może dochodzić naprawienia szkody bezpośrednio od zakładu ubezpieczeń, w którym posiadacz pojazdu miał wykupioną polisę OC. Natomiast w przypadku, gdy sprawca szkody nie posiadał ważnego ubezpieczenia OC, poszkodowany może domagać się naprawienia szkody zwracając się do Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego. W tym celu poszkodowany może wystąpić z roszczeniem do Funduszu za pośrednictwem dowolnego zakładu ubezpieczeń, wykonującego działalność ubezpieczeniową w grupach obejmujących ubezpieczenia obowiązkowe. Zakład ubezpieczeń nie może odmówić przyjęcia zgłoszenia szkody.

Jeżeli poszkodowany w przypadku szkody w mieniu, może zaspokoić roszczenie na podstawie umowy ubezpieczenia dobrowolnego, Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny wyrównuje szkodę w części, w której nie może być zaspokojona, wraz z uwzględnieniem utraconych zniżek składki oraz prawa do zniżek składki.