Czynność odpłatna i nieodpłatna

Pytanie: Czy czynność polegająca na wykonaniu umowy o wydanie przydziału lokalu mieszkalnego na spółdzielczych WŁASNOŚCIOWYCH prawach do lokalu, z określoną kwotą, na którą ustalona jest wartość lokalu, w rozumieniu Kodeksu Cywilnego jest czynnością NIEODPŁATNĄ? Proszę podać przykłady czynności nieodpłatnych.

Odpowiedź:

Czynność prawna odpłatna, to czynność prawna, na podstawie której obie strony mają uzyskać pewną korzyść majątkową, natomiast czynność prawna nieodpłatna przyznaje korzyść tylko jednej stronie. Charakter czynności prawnej odpłatnej bądź nieodpłatnej mogą mieć tylko czynności prawne zobowiązujące, natomiast wykonanie umowy nie jest już oceniane w kategoriach odpłatności bądź nieodpłatności. Przez umowę o ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu spółdzielnia zobowiązuje się oddać członkowi lokal do używania, a członek zobowiązuje się wnieść wkład budowlany oraz uiszczać opłaty określone w ustawie i w statucie spółdzielni. Umowa ta ma więc charakter odpłatny, ponieważ każda ze stron umowy wykonuje na rzecz drugiej strony świadczenie o charakterze majątkowym (spółdzielnia zobowiązuje się do oddać lokal do używania, a członek spółdzielni zobowiązuje się wnieść wkład budowlany i uiszczać inne opłaty). Zatem cała czynność prawna, jaką jest umowa o ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu jest czynnością prawną odpłatną, ale nie można postrzegać w kategoriach odpłatności bądź nieodpłatności wykonania tej umowy. Do czynności prawnych nieodpłatnych zalicza się przede wszystkim darowiznę (przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku) i użyczenie (przez umowę użyczenia użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu na bezpłatne używanie oddanej mu w tym celu rzeczy).